فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تحلیل چند متغیره ویژگی‌های سیلاب به‌منظوره پیش‌بینی و مدیریت خسارت‌های ناشی از آن در یک حوضه بسیار سودمند است. در جایی که تحلیل سیلاب با بیش از دومتغیر صورت گیرد، استفاده از مفصل‌های واین که در مقایسه با توزیع‌های چندمتغیره انعطاف‌پذیری بیشتری دارند توصیه می‌شوددر این پژوهش برای تحلیل چهارمتغیره پدیده سیلاب از مفصل‌های واین (سی-واین و دی-واین) و داده‌های چهار متغیر دبی اوج (P)، حجم (V)، مدت زمان (D) و رسوب (S)، مربوط به حوضه‌آبریز رودخانه قره‌سو در یک دوره آماری 41 ساله (سال‌های 1353 تا 1393) استفاده شد. پس از تعیین توزیع‌های لوگ‌نرمال (برای دبی اوج) و ویبول (برای حجم، مدت زمان و رسوب) به عنوان مناسب‌ترین توزیع‌های حاشیه‌ای، تابع مفصل مناسب برای هر یک از جفت متغیرهایی که دارای همبستگی مناسبی بودند، به‌دست آمد. درادامه و مشخص گردید که ساختار سی-واین با داشتن بیشترین مقدار معیار لگاریتم تابع درستنمایی (3/72) و کمترین مقدار معیارهای اطلاعات آکائیکه (6/132-) و بیزی (32/122-) مناسب‌تر از ساختار دی-واین می‌باشد. سرانجام با محاسبه دوره بازگشت تک‌متغیره و توام مشخص شد هرچه تعداد متغیرها بیشتر می‌شود دوره بازگشت توام در حالت {یا} کمتر و دوره بازگشت در حالت {و} بیشتر از مقدار دوره بازگشت تک‌متغیره می‌گردد (به عنوان مثال: دوره بازگشت توام 2 سال دومتغیره دبی اوج و حجم سیل در حالت {یا} برابر با 7156/1 و در حالت {و} برابر با 3976/2 و دوره بازگشت توام 2سال چهار متغیر دبی اوج ، حجم، مدت زمان و رسوب سیل در حالت {یا} برابر با 3778/1 و در حالت {و} برابر با 1242/4 بدست آمده است). بنابراین برای طراحی سازه‌های کنترل سیل باید از نتایج دوره بازگشت در حالت {و} استفاده شود، زیرا در این حالت همه‌ی متغیرها از حد آستانه خود بیشتر بوده و موجب رخداد سیلی با دبی طرح بزرگتری می‌گردد.