پهنهبندی مخاطرات جوی در غرب ایران
نویسندگان
1 استادیار گروه آب و هواشناسی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری گروه آب و هواشناسی دانشکده جغرافیا دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری گروه آب و هواشناسی دانشکده جغرافیا دانشگاه خوارزمی تهران، تهران، ایران
doi
10.22034/jcr.2024.186620چکیده
مخاطرات جوی از جمله مخاطراتی میباشد که در کشور، مناطق مختلف را تحت تاثیر خود قرار داده است. در همین راستا و برای بررسی مخاطرات جوی روی داده در غرب ایران شامل استان های همدان، کردستان و کرمانشاه از داده های دیده بانی16 ایستگاه هواشناسی، شامل بارش(باران و برف)، دمای حداقل، دمای حداکثر، جهت و سرعت باد، وضعیت دید و وضعیت هوا از بدو تاسیس ایستگاه های هواشناسی تا سال 2012 استفاده شد تا 8 مخاطره با نام های 1-کولاک 2-گردوغبار 3-بارش شدید 4- مه گرفتگی 5- یخبندان 6- تگرگ 7- برف سنگین 8- توفان تندری استخراج و در نهایت توزیع فضایی پهنه بندی گردد. بدین منظور و برای درک بهتر اثرات هر یک از مخاطرات مذکور، از مدل رگرسیونی برای مدلسازی طول و عرض جغرافیایی و ارتفاع و ارتباط آنها با هر یک از مخاطرات استفاده گردید. نتایج نشان داد بیشترین ضریب همبستگی بین مدل مربوط به پارامترهای کولاک، توفان تندری و یخبندان بوده، از طرفی کمترین ضریب همبستگی مربوط به مه گرفتگی، تگرگ و بارش شدید است. بررسی های نشان داد استان همدان از رخدادهای جوی یاد شده بیشتر از کولاک، یخبندان و مه گرفتگی، استان کردستان از تگرگ و برف سنگین و استان کرمانشاه از توفان تندری، بارش سنگین و گردوغبار رنج می برند. نتایج حاصل از مناطق هم پتانسیل رخداد مخاطرات جوی نیز نشان داد نیمه شمالی استان همدان، شمال شرق استان کردستان و نواحی غربی و جنوب غربی استان کرمانشاه بیشتر از سایر مناطق تحت تاثیر مخاطرات جوی می باشند.