فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شکست موج در لایه زبرین وردسپهر تاثیر قابل توجهی بر برایند شار فعالیت موج و نفوذ ناوه به لایه‌های زیرین وردسپهر دارد. در این پژوهش با استفاده از داده‌های باز تحلیل ERA-Interim در بازه زمانی 2018-1979، انرژی جنبشی پیچکی و مولفه‌های گرایش انرژی پیچکی در لایه hPa850-200 همچون مولفه تبدیل کژفشاری (BCC)، تبدیل فشاروردی (BTC)، همگرایی شار آزمینگرد ارتفاع ژئوپتانسیلی و همچنین مولفه تولید کژفشاری (BCG)، در شکست موج روی شرق مدیترانه (E15-45) محاسبه و تحلیل شده است. نتایج نشان داد که طی پنج روز قبل از شکست موج، گرایش انرژی در پایین‌دست ناوه مثبت می‌باشد و انرژی پیچکی در عرضهای متفاوت روی اروپا تا مدیترانه تقویت می‌شود. در روز شکست واچرخندی (چرخندی)، گرایش انرژی در پایین‌دست ناوه منفی شده و مرکز انرژی به دو قسمت در عرضهای متفاوت در راستای شمال‌غربی-جنوب‌شرقی (شمال‌شرقی-جنوب‌غربی) تجزیه می‌شود. بیشترین تاثیر در بزرگی گرایش انرژی امواج ناشی از همگرایی شار آزمینگرد ارتفاع ژئوپتانسیلی می‌باشد که طی روز شکست همچون مولفه‌های دیگر گرایش انرژی به شدت کاهش می‌یابد. طی فرایند شکست بزرگی مولفه همگرایی شارآزمینگرد ارتفاع ژئوپتانسیلی حدود دو برابر بزرگی مولفه ‌ BCC و چهار برابر بزرگی مولفه‌های BCG و BTC می‌باشد. انرژی پیچکی امواج با شکست چرخندی کمتر از انرژی امواج در شکست واچرخندی است. اما بزرگی گرایش انرژی و مولفه همگرایی شار آزمینگرد ارتفاع ژئوپتانسیلی در شکست‌ها تقریبا مشابه است. مولفه‌های BCC و BCG در شکست چرخندی ضعیفتر می‌باشند و برعکس شکست واچرخندی، مولفه فشاروردی سبب تقویت مراکز انرژی در شکست چرخندی موج می‌شود.