ارزیابی روش‌های درون‌یابی برای پهنه‌بندی نیازهای گرمایشی و سرمایشی گلخانه‌های کشور

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری آبیاری و زهکشی، گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه تبریز

2 دانشیار موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج

doi
چکیده

با توجه به نیاز روز افزون بشر برای تامین محصولات غذایی و به تبع آن رسیدن به امنیت غذایی، تاسیس و توسعه گلخانه‌ها یکی از راهکارهای افزایش بهره‌وری نهاده‌های تولید (آب، انرژی و ....) و نیز افزایش بهره‌وری تولید به شمار می آید. از سوی دیگر برای تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی در جهت انتخاب محل و احداث گلخانه‌های جدید و بهینه‌سازی گلخانه‌های موجود، تعیین نیازهای گرمایشی و سرمایشی مناطق از مهم‌ترین پارامترهای مورد نیاز هستند که بر پایه دمای هوای هر منطقه قابل حصول بوده و به‌منظور افزایش بهره‌وری و کاهش هزینه‌های تأسیس و مصرف انرژی و آب، بسیار حائز اهمیت هستند و به‌صورت نقطه‌ای قابل محاسبه است. این پارامتر در مقیاس‌های مختلف زمانی قابل اندازه‌گیری بوده که مهم‌ترین آنها، مقیاس سالانه است. به‌منظور پوشش‌دهی و همچنین ارزیابی گستره مورد مطالعه، مقادیر محاسباتی نیازمند درون‌یابی و پهنه‌بندی می‌باشند. روش‌های مختلفی به‌منظور درون‌یابی پارامترها موجود می‌باشند که در این پژوهش پنج دسته پرکاربرد و در مجموع 24 روش (با زیردسته‌های آنها)، مورد ارزیابی و بررسی قرار گرفتند. نتایج حاصله نشان داد که در گستره ایران با توجه به نیاز گرمایشی و سرمایشی هر منطقه، به‌ترتیب روش‌های عکس فاصله وزنی، کریجینگ و توابع شعاع محور با مقادیر RMSE برابر 357، 362 و 367 بهترین نتایج را ارائه می-کنند که در این میان روش عکس فاصله وزنی با ضریب تعیین 74/0 بیش از سایر روش‌ها مورد اعتماد می‌باشد؛ بنابراین توصیه می‌شود به‌منظور دستیابی به نتایج دقیق‌تر، برای درون‌یابی و همچنین پهنه‌بندی نیاز گرمایشی و سرمایشی در سطح کشور، از روش‌های مذکور استفاده شود.