تحلیل ناایستایی بارشهای حدی در رابطه با دما
نویسندگان
1 دانشیار، آب و هوشناسی، دانشگاه تربیت مدرس
2 دانشجوی دکتری، آب و هواشناسی، دانشگاه تربیت مدرس
3 استاد، آب و هواشناسی، دانشگاه تربیت مدرس
doi
چکیده
تغییرات اقلیمی به احتمال زیاد باعث تشدید چرخه های هیدرولوژیکی و متعاقب آن باعث تغییر در شدت و فراوانی بارشهای حدی میشود. افزایش شدت و فراوانی وقوع بارشهای حدی در سالهای اخیر در کشور باعث شده است تا فرضیه اثر تغییر اقلیم بر ناایستایی بارشهای حدی تقویت شود. تغییر در پارامترهای تابع توزیع احتمال تحت تاثیر متغیر زمان یا دیگر متغیرهای فیزیکی بعنوان ناایستایی تعریف میشود. هدف از این مطالعه بررسی اثر افزایش دما بر ناایستایی بارشهای حدی در کشور است. به این منظور، ابتدا جهت مشخص کردن اینکه بارشهای حدی از مدل ایستایی یا ناایستای پیروی میکنند، مقدار AIC برای این بارشها مورد محاسبه قرار گرفت. سپس تحلیل فراوانی ناایستا، برای بارشهای حدی با استفاده از توزیع GEV ناایستا انجام و دوره بازگشت بارشهای حدی در رابطه با حداکثر دما در زمان وقوع بارشهای حدی و میانگین دمای سالانه محاسبه شد. نتایج نشان داد که افزایش دما باعث ناایستایی بارشهای حدی در ایران شده است . این ناایستایی الگوی مکانی یکنواختی را در کشور نشان نمیدهد. در رابطه با متغیر دمای حداکثر، شدت بارشهای حدی در 6 ایستگاه همدان، شیراز، شهرکرد، زاهدان، ایرانشهر و شاهرود بطور معناداری ناایستا کاهشی میباشند. روند ناایستایی در ایستگاه کرمان در رابطه با افزایش دمای حداکثر معنادار دار افزایشی است. در رابطه با میانگین دمای سالانه تنها 2 ایستگاه زاهدان و اراک بطور معنی داری ناایستا بوده اند هر دو ایستگاه روند کاهشی دارند.