مدل عِلّی یادگیری مادامالعمر بر اساس سواد دیجیتال با نقش واسطهای تسهیم دانش
نویسندگان
1 دکتری علم اطلاعات و دانششناسی؛ دانشیار؛ گروه علم اطلاعات و دانششناسی؛ دانشگاه پیام نور؛ تهران، ایران؛
2 کارشناسی ارشد علوم تربیتی؛ دانشآموخته گروه علوم تربیتی؛ دانشگاه پیام نور؛ تهران، ایران؛
3 دکتری برنامهریزی درسی؛ دانشیار؛ گروه علوم تربیتی؛ دانشگاه پیام نور؛ تهران، ایران؛
doi
10.22034/jipm.2025.719184چکیده
با ورود به عصر فناوری اطلاعات و ارتباطات، حوزه آموزش از نخستین نهادهایی است که دستخوش تحولات اساسی شده است. امروزه، مدارسی در کانون توجه قرار گرفتهاند که با بهرهگیری از فناوری اطلاعات و ارتباطات (فاوا)، امکان یادگیری مادامالعمر را فراهم میآورند و فرصتهای مناسبی را در اختیار افراد برای رشد و تجربة زندگی قرار میدهند. بنابراین، هدف این پژوهش، برازش مدل مفهومی یادگیری مادامالعمر بر اساس سواد دیجیتال با نقش واسطهای تسهیم دانش با مدل تجربی بود. پژوهش از لحاظ هدف، کاربردی و از لحاظ شیوه اجرا، توصیفی-همبستگی است. جامعه آماری شامل کلیه معلمان دوره ابتدایی بخش «کوهنانی» شهرستان «کوهدشت» در سال تحصیلی 1401-1402، به تعداد 285 نفر بود. حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران تعیین و 164 نفر برآورد گردید که به روش نمونهگیری تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامههای یادگیری مادامالعمرِ «لی و تسای»، سواد دیجیتالِ «رودریگوئز-دو-دیوس، ایگوارتا و گنزالز-واسکز» و تسهیم دانشِ «وان دن هوف و وان وینن» بود. پایایی پرسشنامهها از طریق آلفای کرونباخ برای پرسشنامه یادگیری مادامالعمر 939/0، سواد دیجیتال 792/0، و تسهیم دانش 837/0 بهدست آمد. برای تجزیهوتحلیل دادهها از شاخصهای آمار توصیفی شامل میانگین و انحراف معیار استفاده شد. همچنین نتایج برای پاسخگویی به فرضیههای پژوهش با استفاده از نرمافزار «اسمارتپیالاس» به روش معادلات ساختاری و تحلیل مسیر، تحلیل شد. یافتههای پژوهش نشان داد که سواد دیجیتال بر تسهیم دانش و یادگیری مادامالعمر اثر مستقیم دارد، تسهیم دانش بر یادگیری مادامالعمر اثر مستقیم دارد، و سواد دیجتیال بر یادگیری مادامالعمر با نقش میانجیگری تسهیم دانش اثر غیرمستقیم دارد. همچنین میتوان نتیجه گرفت که مدل مفهومی یادگیری مادامالعمر بر اساس سواد دیجیتال با نقش واسطهای تسهیم دانش با مدل تجربی با توجه به شاخص محاسبهشده (31/0 GOF=)، از نیکویی برازش متوسطی برخوردار است. سواد دیجیتال و تسهیم دانش از جمله عوامل مؤثر یادگیری مادامالعمر معلمان است. در نتیجه، برای بهبود یادگیری مادامالعمر، معلمان باید هم شایستگی دیجیتال و هم تسهیم دانش خود را در نظر بگیرند.
