فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دما و بارش به دلیل تغییرات قابل ملاحظه زمانی و مکانی از مهمترین متغیرهای اقلیمی در بررسی تغییرات اقلیمی هستند و پیش نگری تغییرات آن‌ها در برنامه‌ریزی‌ها و مخاطرات محیطی از اهمیت زیادی برخوردار است. لذا در این پژوهش به پیش نگری آینده تغییرات دما و بارش در محدوده چاه نیمه‌های استان سیستان و بلوچستان پرداخته شد. بدین منظور، 8 مدل گردش کلی جو (GCM) از CMIP6 با کاربست روش اصلاح اریبی مقیاس خطی (LSBC) با استفاده از سنجه‌های R2، MSE، RMSE و MAE مورد ارزیابی قرار گرفت. سپس تغییرات دما و بارش در دوره آینده (2050-2021) نسبت به دوره پایه (2014-1995) با استفاده از بهترین مدل تحت سه سناریوی SSP1-2.6، SSP3-7.0 و SSP5-8.5مورد بررسی و پیش‌نگری قرار گرفت. جهت آشکارسازی روند تغییرات دما و بارش در دوره پایه (2014-1995) نیز آزمون ناپارامتری من- کندال و تخمین‌گر شیب سن در مقیاس سالانه مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که بارش در منطقه مورد مطالعه دارای روند کاهشی و دما دارای روند افزایشی بوده است. نتایج حاصل از ارزیابی مدل‌های CMIP6 نشان داد که مدل‌های BCC_CSM2_MR و FGOALS-g3 به ترتیب با RMSE برابر با 94/0 و 6/5، بهترین و ضعیف‌ترین عملکرد را جهت شبیه‌سازی بارش در منطقه مورد مطالعه دارند. ارزیابی عملکرد مدل‌های مورد بررسی در شبیه‌سازی متوسط دما نیز نشان داد که مدل‌ MRI-ESM2-0 با RMSE برابر با 23/0 بهترین عملکرد و مدل CanESM5 با RMSE برابر با 33/0 ضعیف ترین عملکرد را دارند. نتایج حاصل از پیش‌نگری دما و بارش در منطقه مورد مطالعه نیز نشان داد که بارش در دوره آینده به طور متوسط به میزان 1/4 درصد نسبت به دوره مشاهداتی کاهش و دما به میزان 4/1 درجه سلسیوس افزایش پیدا خواهد کرد. همچنین سناریوهای SSP5-8.5 و SSP1-2.6 به ترتیب بیشترین و کمترین تغییرات دما و بارش را در منطقه مورد مطالعه نشان می دهند.