فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هستی‌شناسی به‌عنوان یک ابزار معنایی به‌دنبال ارائه یک طبقه‌بندی قطعی و جامع از موجودیت‌ها در تمام حوزه‌های هستی و بازیابی دانش از منابع است. هستی‌شناسی‌ها در حوزه‌های پزشکی و شناخت و درمان بیماری‌ها کاربرد زیادی دارند. از این‌رو، هدف از انجام پژوهش حاضر، طراحی هستی‌شناسی حوزه بیماری «ام‌اس» و مراحل ساخت آن است.این مطالعه با رویکرد کیفی به‌ روش تحلیل محتوا و بر مبنای روش OAsys Bermejo صورت گرفت. مراحلی که برای ساخت هستی‌شناسی بیماری «ام‌اس» در نظر گرفته شد، شامل 9 مرحله، 1) تعیین حوزه، دامنه یا هدف هستی‌شناسی، 2) شناسایی منابع اطلاعاتی شامل کتاب‌ها، مقالات، متخصصان، و موارد دیگر، 3) شناسایی و جمع‌آوری اصطلاحات و مفاهیم از متون، 4) تعیین پوشش موضوعی، دامنه و طبقات اصلی هستی‌شناسی، 5) تعیین سلسله‌مراتب اصطلاحات و مفاهیم، 6) تعریف و تعیین روابط بین اصطلاحات و مفاهیم، 7) توصیف ویژگی‌های رده‌ها و روابط بین آن‌ها، 8) تعیین روابط بین نمونه‌ها و کلاس‌ها، و 9) ایجاد محدودیت‌ها و قوانین مورد نیاز است. جامعه آماری پژوهش، منابع اطلاعاتی فارسی و انگلیسی تخصصی در حوزه بیماری «ام‌اس» بود. به ‌همین منظور، کلیه علائم این بیماری، روش‌های درمانی و تشخیص آن از طریق کتب، مقالات و واژه‌نامه‌های تخصصی این حوزه استخراج گردید. چارچوب مفهومی هستی‌شناسی بیماری «ام‌اس» بر اساس متون مرتبط تخصصی حوزه و به‌صورت دستی و به‌وسیله نرم‌افزار «پروتژه» نسخه 5/5 انجام شد.هستی‌شناسی بیماری «ام‌اس» شامل 6 کلاس اصلیِ 1) انواع بیماری «ام‌اس»، 2) روش‌های درمان، 3) روش‌های تشخیص، 4) علائم بیماری، 5) عوامل ابتلای انسان به این بیماری، و 6) عوارض آن بود و هر یک از آن‌ها زیرکلاس‌های مربوط به خود را دارد. همچنین، به‌منظور تعیین ارتباط بین مفاهیم، 10 رابطه معنایی اصلی شامل 1) علت دارد، 2) علت است، 3) عوارضی دارد،4) عارضه است، 5) علائمی دارد، 6) علامت است، 7) تشخیص می‌دهد، 8) تشخیص داده می‌شود به‌وسیلة، 9) درمان، و 10) درمان می‌شود توسطِ، مشخص گردید.هستی‌شناسی طراحی‌شده، به سازماندهی و بازیابی دانش در زمینه بیماری «ام‌اس» کمک می‌کند و با توجه به نیاز افراد و متخصصان به سیستم‌های مبتنی ‌بر دانش کاربردی و معتبر، می‌تواند در ساخت و طراحی سیستم‌های توصیه‌گر و سایر ابزارهای تحلیل دانش پزشکی برای بیماری «ام‌اس» مورد استفاده قرار گیرد. افزون‌ بر این، این هستی‌شناسی می‌تواند برای استفاده در تحلیل و ترسیم ساختار دانش در دیگر حوزه‌ها نیز به‌کار رود.