تأثیر ریسک و منفعت ادراکشده بر جستوجو و بهاشتراکگذاری اطلاعات سلامت توسط کاربران شبکههای اجتماعی (مطالعه موردی: دانشجویان دانشگاه تهران)
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسیارشد مدیریت اطلاعات، دانشکده مدیریت دولتی و علوم سازمانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 دانشیار، گروه علم اطلاعات و مدیریت دانش، دانشکده مدیریت دولتی و علوم سازمانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 دانشیار، گروه علم اطلاعات و مدیریت دانش، دانشکده مدیریت دولتی و علوم سازمانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22034/jipm.2024.2036084.1693چکیده
در سالهای اخیر شبکههای اجتماعی به یکی از ابزارها و فناوریهای جستوجو و بهاشتراکگذاری اطلاعات سلامت در میان مردم تبدیل شدهاند. این شبکهها با وجود مزایای قابل توجه، هنوز با چالشهای زیادی در پذیرش و مشارکت توسط کاربران مواجهاند. افراد در استفاده از یک فناوری خاص انتظار سود و منفعت دارند. در همان حال، استفاده از هر فناوری همیشه سودمند نبوده و ممکن است با خطرهایی همراه باشد. قبل از جستوجو و یا بهاشتراکگذاری اطلاعات سلامت، کاربران شبکههای اجتماعی باید اطمینان حاصل کنند که منافع حاصل از این رفتار بیشتر از خطرهای آن است.منفعت ادراکشده منعکسکننده سودمندی مثبت کلی اطلاعات سلامت در شبکههای اجتماعی و شامل ابعاد سودمندی ادراکشده، اعتبار، حمایت عاطفی و اطلاعاتی است. ریسک ادراکشده، انتظار ذهنی زیان احتمالی استفاده از اطلاعات سلامت در شبکههای اجتماعی و شامل ابعاد ناملموس ذهنی، حفظ حریم خصوصی، ریسک زمان، ریسک اجتماعی، و ریسک روانی است. هدف از این پژوهش بررسی نقش منفعت و ریسک ادراکشده و ابعاد آن بر قصد کاربران از جستوجو و بهاشتراکگذاری اطلاعات سلامت در شبکههای اجتماعی است. این پژوهش بر مبنای هدف، از نوع کاربردی و بر حسب روش پژوهش، پیمایشی-همبستگی است. جامعه آماری این پژوهش کلیه دانشجویان دانشگاه تهران بوده است. با استفاده از فرمول کوکران، حجم نمونه آماری 382 نمونه تعیین شد. تعداد 364 پرسشنامه با استفاده از نرمافزارهای آماری «اسپیاساس» و «لیزرل» مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفت. مدل استفاده شده در این پژوهش مدل ارزش خالص است.نتایج آزمون مدلیابی معادلات ساختاری نشان داد که از مجموع 13 رابطه در مدل، تعداد 9 رابطه تأیید شده است و 4 فرضیه نیز رد شده است. یافتهها نشان داد که بین سودمندی ادراکشده، اعتبار و حمایت عاطفی با منفعت ادراکشده رابطه مثبتی وجود دارد؛ در حالی که بین حمایت اطلاعاتی با منفعت ادراکشده رابطهای وجود ندارد. بین ریسک حریم خصوصی، ریسک زمان و ریسک روانی با ریسک ادراکشده نیز رابطه وجود دارد؛ اما بین ناملموسی ذهنی و ریسک اجتماعی با ریسک ادراکشده رابطهای وجود ندارد. همچنین منفعت ادراکشده بر جستوجو و بهاشتراکگذاری اطلاعات سلامت تأثیر مثبت دارد. ریسک ادراکشده بر جستوجوی اطلاعات سلامت تأثیر منفی دارد؛ در حالی که بر اشتراکگذاری اطلاعات سلامت تأثیری ندارد.
