طراحی مدلی پویا برای تحلیل سرمایۀ اجتماعی با رویکرد پویاییشناسی سیستمها
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، دانشکدة مدیریت و اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران، تهران، ایران
2 استادیار، پژوهشکدة علوم شناختی و مغز، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
3 استاد، دانشکدة علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران
4 استاد، دانشکدة مدیریت و اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران، تهران، ایران
5 دانشیار، دانشکدة مدیریت و اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران، تهران، ایران
doi
10.22059/jscm.2019.282916.1866چکیده
هدف این تحقیق شناخت عمیق و تحلیل رفتار پیچیده، پویا، و غیرخطی عوامل مؤثر در فرایند تولید و انباشت «سرمایۀ اجتماعی» در گذر زمان و پاسخ به این پرسشهاست که «اعتماد»، «هنجارپذیری»، و «شبکهپذیری» چگونه شکل میگیرند؟ چگونه بر یکدیگر اثر میگذارند؟ طی چه فرایندی تولید و انباشته میشوند؟ چگونه بر سیستمهای اقتصادی و اجتماعی تأثیر میگذارند؟ و با چه مکانیسمی سودآور میشوند و مزایا تولید میکنند؟ کمّیسازی و تعیین معادلات متغیرها، همچنین، تعیین مرز سیستم در این پژوهش با جمعبندی دیدگاههای نظریهپردازان، دریافت نظر خبرگان به کمک مصاحبههای نیمهساختاریافته و تلفیق آن با روش دلفی فازی، فرایند تحلیل شبکهای، و متدولوژی پویاییشناسی سیستمها صورت گرفت. فرایند تولید سرمایۀ اجتماعی با سه زیرسیستم اصلی افراز و سپس دیاگرامهای علّیـ حلقوی و انباشتـ جریان ترسیم شدند. پس از ساختاردهی کمّی به متغیرهای کیفی، با استفاده از اعداد فازی مثلثی و دیفازی کردن آنها، استخراج حلقههای فزاینده و تعادلی و تعیین نقاط اهرمی، شبیهسازی مدل عمومی با نرمافزار Vensim انجام گرفت و رفتار سیستم و مدل طراحیشده در سناریوها و سیاستهای مختلف تحلیل و تفسیر و اعتبارسنجی شد. نتیجه اینکه با آزمونهایی برای ساختار مدل، رفتار سیستم و تحلیل حساسیت سیاستها بر اساس هشت سیاست منتخب، راهکارهای بهینه برای اصلاحات و تغییرات بلندمدت در سیستم مورد مطالعه انتخاب و پیشنهاد شد.