بررسی طغیان های زمستانه بیش از چهار روز (اکتبر-مارس) طی سالهای 2021-1989 در ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری آب و هواشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد

2 استاد پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، تهران

3 دانشیار و عضو هیات علمی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد

4 دانشیار و عضو هیات علمی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد

5 دانشیار و عضو هیات علمی، پژوهشگاه هواشناسی، تهران

doi
چکیده

بررسی طغیان های زمستانه بیش از چهار روز (اکتبر-مارس) طی سالهای 2021-1989 در ایران چکیدهدر این پژوهش به منظور تحلیل سامانه‌های همدیدی موثر برطغیان های زمستانه در بارش‌های بیش از چهار روز ایران، ، ابتدا مجموع بارش‌های چهار روزه ایستگاه‌های هواشناسی منطقه مطالعاتی در ماه‌های اکتبر تا مارس، محاسبه شد. سپس بر اساس شاخص آندرسن-دارلینگ، بهترین تابع توزیع احتمال بر داده‌های بدست آمده، برازش شد و در ادامه بارش‌های حدی ایستگاه‌های تحت بررسی برآورد شد و تعدادی تاریخ توفان چهار روزه در دوره آماری سی ساله بدست آمد. با استفاده از روش خوشه بندی سلسله مراتبی ارتفاع تراز میانی جو، پنج خوشه مختلف شامل چهار ناوه با عمق‌های متفاوت و موقعیت جغرافیایی مختلف و یک کم فشار بریده آشکار شد که از هر خوشه یک سامانه بارشی برای تحلیل همدیدی انتخاب گردید. از بررسی ناوه‌های آشکار شده، دیده شد که در دو مورد، در بخش شرقی ناوه، پشته قوی ارتفاع قرار گرفته است که مانع حرکت شرق سوی ناوه ارتفاع و سبب ماندگاری آن شده است. در این موردها هر چه عمق ناوه بیشتر شده است، پشته نیز عمیق‌تر شده و حرکت ناوه کندتر شده است. سامانه‌های همدیدی عرض‌های میانی هنگام عبور از روی آب‌های گرم دریای مدیترانه به سبب گردش چرخندی، حرکت صعودی ایجاد کرده و مقدار زیادی از رطوبت روی دریا را به ارتفاعات بالاتر منتقل کرده‌اند. بعلاوه بادهای شرقی بخش جنوبی پرفشار روی دریای عمان، مقدار زیادی نم ویژه به جنوب دریای سرخ انتقال داده است که با بادهای جنوبی بخش شرقی ناوه فشاری دریای سرخ به مناطق جنوب، جنوب‌غرب وغرب ایران منتقل شده است. این مقادیر نیز در اثر حرکت صعودی توانسته‌اند در فرایند بارش شرکت کرده و مقدار بارش و تداوم آن را در نیمه غربی ایران افزایش دهند.

کلیدواژه‌ها