فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بارش هر منطقه به جز ویژگی های محلی، متاثر از عوامل کلان گردش عمومی جو در مقیاس سیاره ای است. جهت بررسی پیش بینی پذیر بودن بارش و شناخت تاثیر تغییرات الگوهای فشار سطح دریا بر بارش یک سال آبی (اکتبر تا سپتامبر سال بعد)، نقشه های همبستگی تغییرات الگوهای فشار سطح دریا در مقیاس جهانی با بارش سالانه شمال شرق کشور (استان خراسان های رضوی، شمالی و جنوبی) و تحلیل رگرسیون چند متغیره در مقیاس 2/5 در 2/5درجه قوسی در دوره 1987 تا 2021 ترسیم و بررسی شد. یافته های پژوهش نشان دهنده وجود همبستگی معنی دار بارش با الگوهای فشار سطح دریا در تاخیر یک تا شش ماهه است. بیشتر کانون های بیشینه همبستگی منفی در اقیانوس آرام و بیشتر کانون های بیشینه همبستگی مثبت در شمال اقیانوس هند، دریای عرب، جنوب شرق آسیا و نواحی حاره ای اقیانوس اطلس قرار دارند. بیشترین همبستگی در تاخیر 1، 2 و6 ماه به ترتیب در خلیج بنگال (0.66)، اقیانوس اطلس (0.63) و امریکای جنوبی(0.66 -) می باشد. هم چنین کانون های بیشینه همبستگی می توانند به نحو مطلوبی بارش سالانه را پیش بینی کنند. عملکرد مدل های برازش داده شده؛ برای تاخیرهای 5 و 6 ماه نسبت به مدل های تاخیر دیگر (تاخیر یک تا چهار ماه) بهتر است، این مدل ها (تاخیر 5 و 6 ماه) به ترتیب 70 و 65 درصد تغییرات بارش را تبیین می کنند. با توجه به تغییرات زیاد بارش سالانه در شمال شرق (دامنه تغییرات بارش 192میلی متر) نتایج این پژوهش می تواند در سیاست گذاری های یک ساله در پیش آگاهی و مدیریت منابع آب در بخش های کشاورزی، صنعت، شرب، منابع طبیعی و زیست محیطی مفید و کمک کننده باشد.