فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تغییرات اقلیمی و افزایش دما اثرات بسیاری بر الگوی کشت و مراحل فنولوژی گیاهان می گذارد. با توجه به اهمیت این موضوع پژوهش حاضر با هدف بررسی تغییرات دمایی زیرحوضه های قائنات و اثرات آن بر محصول زرشک در این حوضه شکل گرفته است. در این راستا از داده های ماهانه متوسط دمای ایستگاه های قائن، گناباد، فردوس، بیرجند، خوربیرجند، کاشمر و تربت حیدریه طی دوره آماری 1400-1368 استفاده شد. به منظور بررسی روند دما سنجش بهنجاری داده ها با استفاده از آزمون اندرسون دارلینگ انجام و از آزمون ناپارامتری من – کندال برای داده های غیر نرمال و از آزمون پارامتری t برای داده های نرمال استفاده شد. در ادامه با توجه به اهمیت عامل ارتفاع، شیب و دما در رویش و عملکرد زرشک، نقشه های همدما بر مبنای عامل ارتفاعی حوضه ترسیم گردید. نتایج نشان داد دما از روند افزایشی برخوردار می باشد و در هیچ یک از ماه های سال روند کاهشی ندارد. در ماه های آبان، آذر و دی تمام ایستگاه ها فاقد روند و در ماه های اسفند و سالانه تمام ایستگاه ها روند افزایشی داشته اند. بررسی نقشه های همدمای حوضه بیانگر آن است که مناطقی از حوضه که دارای ارتفاع بالای 1000 متر می باشند و از غرب تا جنوب شرق حوضه کشیده شده اند، دارای شرایط مناسبی برای جوانه زنی، گلدهی و میوه دادن زرشک می باشند. ماه های اردیبهشت تا آبان دوره گلدهی و میوه دادن محصول می باشد. طی این دوره اردیبهشت ماه شرایط بسیار مناسبی برای رشد این محصول داشته است. مطابقت سری زمانی متوسط دمای حوضه و دامنه دمایی مناسب رشد زرشک (19 تا 23 درجه سانتی گراد) نیز نشان داد از سال 1378 تا 1400 که متوسط دما بین دامنه دمایی رشد زرشک قرار داشته تولید و عملکرد محصول نیز افزایش داشته است.