تحلیل تغییرپذیری و نوسان بارش سالانه در مناطق پستهکاری استان کرمان براساس تحلیل سریهای زمانی
نویسندگان
1 دانشیار گروه جغرافیا، دانشگاه یزد، یزد
2 استاد گروه جغرافیا، دانشگاه یزد
3 دانشجوی دکتری آب و هواشناسی، دانشگاه یزد
4 دانشیار گروه جغرافیا، دانشگاه یزد، یزد
doi
چکیده
بررسی رفتار و تغییرپذیری بارش بهعنوان مهمترین عنصر، در تأمین آب حائز اهمیت است. برای تحلیل رفتار سری بارش دادهها بارش ایستگاه کرمان، سیرجان و رفسنجان بهعنوان مناطق عمده کشت پسته در استان کرمان در دوره آماری (1399-1364) استفاده شد. ابتدا پارامترهای آماری بهدنبال آن هنجار بارش مورد توجه قرار گرفت. بررسی همگنی میانگین و واریانس از آزمون همگنی میانگین بر اساس آزمون الکساندر سون و همگنی واریانس بر اساس آزمون و آن نیومن استفاده شد. برای آشکارسازی روند از روشهای پارامتری (آزمون خودهمبستگی، ضریب همبستگی پیرسون) و از آزمونهای ناپارامتری (آزمون آماری من کندال، آزمون نقاط عطف و ضریب همبستگی اسپیرمن و کندال تائو) استفاده گردید. نتایج نشان داد سری دادههای بارش هر سه ایستگاه از نظر میانگین و واریانس ناهمگن هستند. آزمونهای ناپارامتری من کندال و نقاط عطف نیز مشخص نمود در بارش سالانه ایستگاهها روند دیده نمیشود. نمودار خودهمبستگی نگار، نمایان نمود مشاهدات دارای ارتباط معنی داری با هم نبوده و مستقل از هم میباشند. روش چندکها نشان داد بارش سالانه ایستگاههای رفسنجان، کرمان و سیرجان مشاهدات پرت وجود ندارد. در ایستگاه کرمان دوره 1396-1366 دارای کمترین (110 میلیمتر) و دوره 1399-1369(115 میلیمتر) دارای بیشترین میانگین بوده است. دوره زمانی 1397- 1367 دارای کمترین میانگین و واریانس با ثباتترین دوره بارش ایستگاه کرمان انتخاب شد. در ایستگاه رفسنجان دوره 1399-1371 دارای کمترین (70 میلیمتر) و دوره 1395-1367(81 میلیمتر) بیشترین میانگین را دارد در ایستگاه رفسنجان دوره زمانی 1399- 1371 دارای کمترین میانگین و واریانس نسبت به سایر دورهها بوده است. و با ثباتترین دوره بارش ایستگاه فسنجان انتخاب گردید در ایستگاه سیرجان دوره 1395-۱9۸۵ دارای کمترین میانگین (104 میلیمتر) و دوره 1399-13699(9/108 میلیمتر) دارای بیشترین میانگین بودهاند. در این ایستگاه دوره زمانی 1395-1364 دارای کمترین میانگین و واریانس نسبت به سایر دورهها بوده است. و با ثباتترین دوره بارش ایستگاه سیرجان انتخاب شد.