کاربرد مدل canESM2 در شبیه‌سازی و پیش‌بینی دمای حداکثر و امواج گرمایی شهرهای اهواز و ایلام

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای آب و هواشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی

2 استاد اقلیم شناسی و عضو هیات علمی دانشگاه محقق اردبیلی

doi
چکیده

امواج‌ گرمایی از فرین‌های آب و هوایی بسیار آسیب زا و جزء مباحث مهم نوسانات اقلیمی می‌باشد که از پیامدهای تغییر اقلیم بوده و بر جوانب مختلف حیات بشر تأثیر گذاشته است. هدف از پژوهش حاضر، شبیه‌سازی و پیش‌بینی دمای حداکثر و امواج گرمایی شهرهای اهواز و ایلام با استفاده از مدل (CanESM2) بود. بدین منظور ابتدا با اخذ داده‌های حداکثر دمای دو ایستگاه سینوپتیک اهواز و ایلام از سازمان هواشناسی کشور طی سال‌های 2005-1961، با استفاده از نرم افزار ریزگردان SDSM و مدلCanESM2، حداکثر دمای ایستگاه‌های مورد مطالعه طی سال-های2050-2020 با استفاده از سناریوهای RCP شبیه‌سازی و پیش‌بینی شد. سپس با برنامه نویسی در محیط نرم افزار متلب و اعمال شاخص به هنجار شده فومیاکی بر داده‌های حداکثر دمای پیش‌بینی شده، روزهای که دمای آن‌ها 2+ انحراف معیار بالاتر از میانگین بود و حداقل 2 روز تداوم داشتند به عنوان روزهای توأم با موج گرمایی شناسایی شدند. طبق نتایج حاصل، سناریوهای4.5 RCP و RCP 2.6 به عنوان کم خطاترین سناریوها برای پیش‌بینی حداکثر دما به ترتیب برای اهواز و ایلام انتخاب شدند. براساس یافته‌های پژوهش حاضر، طی سال‌های2050-2020، حداکثر دما در هر دو ایستگاه مورد مطالعه به عنوان ایستگاه‌های منتخب جنوب غربی ایران روند افزایشی خواهند داشت که روند افزایشی در شهر اهواز بیشتر از شهر ایلام خواهد بود. حداکثر تداوم امواج گرمایی پیش‌بینی شده در هر دو ایستگاه 5 روزه و لذا کوتاه مدت خواهد بود. بیشترین فراوانی امواج گرمایی مربوط به امواج کوتاه مدت 2 روزه خواهد بود که در اهواز روند افزایشی و در ایلام کاهشی خواهد بود ولی امواج 3، 4، 5 روزه در هیچ یک از ایستگاه‌ها روند خاصی نشان نداد. طی30 سال پیش بینی شده، وقوع امواج گرمایی با تداوم کم، فراوانی بیشتری خواهد داشت و این امواج گرمایی اغلب در ماه‌های مربوط به فصول سرد سال تجربه خواهد شد.

کلیدواژه‌ها