ارزیابی تغییرات ارتفاع لایه مرزی و تاثیر آن بر کیفیت هوا در شهر اراک

نویسندگان

1 دکتری آب و هواشناسی شهری

2 استادیار اقلیم شناسی دانشگاه زنجان

3 دانشیار برنامه ریزی شهری دانشگاه زنجان

doi
چکیده

یکی از مشکلات شهرهای پرجمعت آلودگی هوا است. آلودگی هوا در قسمت زیرین وردسپهر یعنی لایه مرزی رخ می‌دهد. در این پژوهش تغییرات ارتفاع لایه مرزی شهر اراک در ساعت‌های مختلف شبانه روز با استفاده از آزمون آماری من-کندال و با به کارگیری رگرسیون خطی و غیرخطی بررسی گردید. یافته‌ها نشان داد که ارتفاع لایه مرزی شهر اراک در دوره آماری 1979 تا 2018 در تمام فصل‌ها بجز فصل پائیز، روندی افزایشی داشته است. میانگین ارتفاع لایه مرزی تمام فصل‌ها در شب هنگام 86 متر و در نیمی از روزهای پائیز و زمستان 422 متر است که مستعد برای آلوده شدن است و در مدت کوتاهی آلوده می‌گردد. به منظور بررسی کیفیت هوای شهر، شاخص کیفیت هوا (AQI) برای پنج آلاینده اصلی هوا‌ محاسبه گردید و آلاینده اصلی، در بیشتر روزها، ذرات معلق کمتر از 5/2 میکرون شناخته شد. به منظور بررسی تاثیر تغییرات ارتفاع لایه مرزی در کیفیت هوا، بین داده‌های ارتفاع لایه مرزی و داده‌های پنج آلاینده اصلی هوا در ایستگاه‌های شهر در سال 2016 ضریب همبستگی پیرسون محاسبه شد. نتایج نشان داد که همبستگی ارتفاع لایه مرزی با منواکسید کربن و دی اکسید گوگرد منفی و با ازن و ذرات معلق 5/2 و 10 میکرون مثبت است.