بررسی نقش صندوقهای نفتی در کنترل بیثباتی اقتصاد کلان در کشورهای نفت-خیز
نویسندگان
1
2
3
doi
چکیده
وابستگی کشورهای صادرکننده نفت به درآمد حاصل از فروش نفت و نوسانات غیر قابل پیشبینی قیمت نفت نشان میدهد که در این کشورها بخش قابل ملاحظهای از اقتصاد کلان در معرض شوکهای بینالمللی است. تراز بودجه دولت، تراز بازرگانی، سرمایهگذاریهای بخشعمومی و نیز دارائیهای خارجی بانک مرکزی و پایه پولی از مهمترین متغیرهایی هستند که در معرض اثرپذیری از نوسانات بازار بینالمللی نفت قرار دارند. بیثباتی در اقتصاد کلان، یک عامل ضد رشد است. بررسیهای موجود نشان میدهد که بیثباتی در محیط اقتصاد کلان موجب افت سرمایهگذاری، کاهش نرخ رشد اقتصادی، اقبال کمتر به آموزش، وخیم شدن توزیع درآمد و افزایش فقر میشود. با توجه به پیامدهای اقتصادی و سیاسی ناشی از درآمدهای نفتی به خصوص بیثباتی اقتصاد کلان، برخی از کشورهای تولیدکننده نفت به منظور جلوگیری از بروز عوارض منفی درآمدهای نفتی و حفظ منابع برای نسلهای آتی، با طراحی و تأسیس صندوقهای نفتی، اقدام به تفکیک درآمدهای حاصل از فروش نفت و سایر منابع طبیعی از سایر درآمدهای دولت نظیر مالیات، عوارض و غیره نموده و از این طریق سعی کردهاند تا این درآمدها را از منابع تأمین بودجه دولت خارج یا محدود نمایند. این مقاله به دنبال بررسی و تحلیل میزان اثرگذاری صندوقهای نفتی در کنترل بیثباتی اقتصاد کلان در کشورهای نفتخیز خواهد بود. نتایج تحقیق بیانگر موثر بودن صندوقها در کاهش بیثباتی اقتصاد کلان در کشورهای دارای صندوق میباشد.
