تحلیلی بر توزیع فضایی عناصر اقلیمی با استفاده از شاخص اقلیم ساحلی (BCI) به منظور توسعه گردشگری پایدار شهری(مطالعه موردی: استان مازندران)

نویسندگان

1 دانشجوی دوره دکترای رشته آب و هواشناسی دانشگاه آزاد اسلامی نور، نور، ایران

2 دانشیار گروه جغرافیای دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور، نور، ایران

3 دانشیار گروه جغرافیای دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور، نور، ایران

doi
چکیده

چکیدهیکی از نیازهای مهم و اساسی به‌منظور توسعه قابلیت‌ها و توانمندی‌های گردشگری یک منطقه، اقلیم مناسب گردشگری می‌باشد. استفاده از قابلیت‌ها و توانمندی‌های گردشگری، نیازمند شناخت و ارزیابی اقلیم آسایش با استفاده از روش‌های علمی مورد قبول است تا به‌طور سیستماتیک تأثیر عناصر اقلیمی بر فعالیت گردشگران را مشخص سازد. بر اساس این ضرورت، در پژوهش حاضر، به بررسی پراکنش مکانی - زمانی شرایط اقلیم گردشگری استان مازندران با استفاده از شاخصاقلیم ساحلی(Beach Climate Index) در محیط نرم‌افزاری ArcGIS پرداخته شده است. به‌منظور اجرای این شاخص و رسیدن به اهداف پژوهش، از داده‌های روزانه سری زمانی ایستگاه‌های هواشناسی استان مازندران طی سال‌های 1980 تا 2018 استفاده گردید. بر حسب نیاز مدل و روش مورد استفاده، عناصر اقلیمی (به‌صورت میانگین) شامل رطوبت نسبی، سرعت باد، ساعات آفتابی، بارش ماهانه، متوسط دمای روزانه و ماهانه، ابرناکی و تعداد روزهای مه‌آلود به‌کار گرفته شده‌اند. پس از محاسبه مقادیر شاخص CPIدر محیط جی. آی. اس، برای تهیه نقشه‌های پهنه‌بندی فعالیت‌های گردشگری، با کم‌ترین میزان خطا در درون‌یابی، روش‌های درون‌یابی به‌کار گرفته شدند. نتایج شاخص اقلیم گردشگری ساحلی در سطح استان مازندران در مقیاس ماهانه، بیان‌گر آن است که بین عرصه‌های ساحلی و کوهستانی الگوهای متفاوتی از نظر شاخص آسایش گردشگری در زمان‌های مختلف سال حاکم است. در دوره پاییز و بهار، در بخش‌های ساحلی استان، به‌ویژه بخش‌های سواحل شرقی، کیفیت استراحت ساحلی در وضعیت مطلوب‌تری قرار دارد. در حالی‌که در همین دوره، در بخش‌های کوهستانی تنش سرمایی حاکم بوده و کیفیت شاخص آسایش اقلیمی را به‌نسبت عرصه‌های ساحلی کاهش می‌دهد. اما در ماه‌های تابستان، به‌دلیل حاکمیت تنش گرمایی در سواحل، عرصه‌های کوهستانی به‌لحاظ شاخص BCI دارای کیفیت آسایش اقلیمی مناسب‌تری هستند.واژگان کلیدی:آسایش اقلیمی، استراحت ساحلی، سری زمانی، درون یابی، عناصر اقلیمی