ارزیابی و اصلاح محصولات دما و بارش TRMM در مازندارن

نویسندگان

1 استادیار هواشناسی کشاورزی، گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، مازندران

2 دانشجوی دکتری هواشناسی کشاورزی، گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، مازندران

doi
چکیده

امروزه با پیشرفت فن‌آوری سنجش از دور، به منظور دسترسی آسان‌تر محققین به متغیرهای آب و هوایی، توسعه محصولات ماهواره‌ای دما و بارش نسبت به تحلیل باندهای مختلف تصاویر ماهواره‌ای، کاربرد بیشتری دارد. این محصولات با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای به تخمین متغیرهای دما و بارش در نقاط فاقد داده می‌پردازد و معمولا با خطا همراه بوده و نیاز به واسنجی دارند. در این پژوهش کارایی محصولات دما و بارش ماهواره TRMM در استان مازندران بررسی شد و در نهایت یک مدل رگرسیون چندگانه برای تخمین دقیق دما و بارش با ترکیب محصولات ماهواره‌ای TRMM و عوارض زمینی، ارائه شد. به همین منظور از 25 ایستگاه هواشناسی و 48 تصویر ماهانه و سالانه دما و بارش ماهواره TRMM در دو سال 2014 و 2017 استفاده شد. نتایج نشان داد همبستگی داده‌های واقعی دما و بارش با محصولات ماهواره‌ای، طول جغرافیایی و ارتفاع در اکثر ماه‌ها در سطح 5 درصد معنی دار است ولی بنظر عرض جغرافیایی تاثیر معنی‌دار بر نوسانات دما ندارد. تحلیل شاخص‌های خطا نشان داد دمای ماهواره TRMM مقدار دما را کمتر از داده‌های واقعی برآورد می‌کند. همچنین محصولات بارش ماهواره‌ای TRMM دارای خطای بالایی بوده، بطوریکه میزان بیش برآورد یاکم‌برآورد این ماهواره‌ به بیش از 150 میلی‌متر در سال می‌رسد. امادر این پژوهش با استفاده از روش اصلاحی پیشنهادی، برآورد دما ماهواره TRMMا تا 80 درصد کاهش و مقدار خطای تخمین دمای سالانه ا از 3 درجه سانتی‌گراد به کمتر از 1 درجه و خطای تخمین بارش ماهواره‌ی TRMM ا حدود 25 تا 40 درصد کاهش یافت. بررسی نقشه‌های هم‌دما و هم‌بارش سالانه ترسیم شده با روش‌ پیشنهادی، بیانگر درک دقیق‌تر نقشه‌های بدست آمده از نوسانات فضایی دما و بارش نسبت به محصولات دما و بارش ماهواره TRMM است.