فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف از این پژوهش تحلیل ارتباط بین دور پیوندهای نوسان شمالگان (AO) و شرق اقیانوس اطلس - غرب روسیه (EA - WR) با گردش جو خاورمیانه درفصل های پاییز و زمستان می باشد.به این منظور از پایگاه NCEP/NCAR داده‌های میانگین بلندمدت ماهانه ی مولفه های دینامیکی – همدیدی شامل ارتفاع ژئوپتانسیل، فشار تراز دریا، مؤلفه باد مداری و مقدار بارش برای دو فصل پاییز (سپتامبر، اکتبر، نوامبر) و زمستان (دسامبر، ژانویه، فوریه) بین سال‌های 2020-1948 استفاده‌شد.نتایج نشان داد که نوسانات هردو دور پیوند بر آب‌وهوای خاورمیانه، به‌ویژه ایران اثر قابل‌توجهی دارد.درفصل پاییز و زمستان بین دور پیوندهای مذکور باسرعت باد مداری تراز 200 هکتوپاسکال همبستگی مثبت و با ارتفاع ژئوپتانسیل تراز میانی جو درایران و خاورمیانه همبستگی منفی مشاهده می‌شود.بنابراین افزایش مقدار هرکدام از این دورپیوندها با افزایش سرعت باد مداری تراز بالای جو و کاهش ارتفاع ژئوپتانسیل تراز میانی جو در فصول پاییز و زمستان همراه است. بنابراین سبب تقویت و جابه جایی جنوب سوی جت جنب حاره ای همچنین شکل گیری سیستم های مانع قدرتمند (بندال امگا) برروی روسیه و شرق اروپا در وردسپهر میانی و نفوذ ناوه ارتفاع ژئوپتانسیلی بازوی شرقی این بندال به عرض های پایین تر واقع درخاورمیانه و بیشتر مناطق ایران می شود، که این شرایط در فصل زمستان با قدرت و نمود بیشتری در جو خاورمیانه و ایران برقرار می‌باشد.در پاییز یک هسته ی بیشینه ی همبستگی مثبت بین بارش وهردو دور پیوند در راستای زاگرس تا البرز مرکزی و شمال ایران مشاهده می شود.در فصل زمستان بین بارش و دور پیوند شرق اطلس - غرب روسیه زاگرس مرکزی تا البرز مرکزی همبستگی مثبت و بین بارش و دور پیوند نوسان شمالگان در مناطق شمال غرب و شرق کشور همبستگی منفی مشاهده می شود.