فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بررسی تغییرات فرین‌های دمایی به دلیل گرمایش جهانی، خشکسالی و رخداد سرما و یخبندان دارای اهمیت زیادی است. لذا در این پژوهش به بررسی روند و پیش‌نگری تغییرات فرین های دمایی در شمال غرب ایران در دوره پایه (2014-1985) و سه دوره آینده نزدیک(2050-2021)، آینده متوسط(2081-2050) و آینده دور(2100-2081) پرداخته شد. بدین منظور از 2 شاخص‌ حدی دمایی شامل روزهای یخبندان (FD) و روزهای یخی (ID) و آزمون روند من کندال (Maan-Kendall) جهت بررسی تغییرات استفاده شد. جهت پیش‌نگری تغییرات در دوره آینده نیز از بهترین مدل پس از ارزیابی 7 مدل‌ گردش عمومی جو (GCMs) از سری مدل‌های گزارش ششم (CMIP6) تحت سه سناریوی واداشت اجتماعی- اقتصادی شامل SSP1-2.6, SSP3-7.0 و SSP5-8.5 بهره گرفته شد. توزیع فضایی روند تغییرات حدی‌های دمایی در دوره پایه نشان داد که با حرکت از شمال به جنوب و از غرب به شرق منطقه روزهای یخبندان افزایش می‌یابد. هسته بیشینه روزهای یخی نیز تقریبا در جنوب منطقه مورد مطالعه قرار گرفته است. ارزیابی مدل‌های مختلف با شاخص‌های خطاسنجی مختلف نشان داد که مدل‌های MRI-ESM2-0 و MPI-ESM1-2-L بهترین عملکرد را در شبیه-سازی فرین های دمایی در منطقه مورد مطالعه دارند. توزیع روند تغییرات در دوره آینده نیز نشان داد که روندها مشابه با دوره پایه است به طوری که روندهای کاهشی در شاخص‌های مورد بررسی به ویژه بر اساس سناریوی SSP5-8.5 در هر دوره تشدید خواهد شد. بدین صورت که روزهای یخبندان و روزهای یخی در انتهای قرن 21 نسبت به دوره پایه به ترتیب 45 و 13 روز، کاهش داشته است که بیشترین کاهش آنها نیز مربوط به ایستگاه‌های سردسیر منطقه است که نشان می‌دهد با افزایش دما، شاخص‌های یخبندان و روزهای یخی کاهش پیدا خواهد کرد.