ارتباط شاخص‌های پیوند از دور با ناهنجاری‌های دمایی، بارشی و باد استان مازندران در نیمه دوم سال (اکتبر تا مارس)

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد آب و هواشناسی دانشگاه مازندران، بابلسر.

2 دانشیار آب و هواشناسی دانشگاه مازندران، بابلسر

3 دانشیار آب و هواشناسی دانشگاه مازندران، بابلسر

doi
چکیده

هدف از این پژوهش بررسی ارتباط ناهنجاری‌‌‌های دما، بارش و باد مازندران با شاخص‌های پیوند از دور است. به‌ این منظور از داده‌های 4 ایستگاه رامسر، نوشهر، بابلسر و قراخیل قائم‌شهر در برهه زمانی 1984 –2020 استفاده شد. با استفاده از روش رگرسیون چندمتغیره، به بررسی روابط میان شاخص‌های پیوند از دور با ناهنجاری‌‌‌های پارامترهای آب‌وهوایی پرداخته شد. روش به کار گرفته‌شده از نوع پس‌‌رو (Backward) است. در این پژوهش از چهار گام زمانی ماهانه، هم‌زمان، یک ماه جلوتر، دو ماه جلوتر و سه ماه جلوتر استفاده شد. برای تک‌تک ماه‌‌ها ناهنجاری دما، بارش و باد در دو مرحله، در ابتدا با استفاده از مقدار (Z) بیشتر از 0.5 و کمتر از 0.5- و در ادامه با اعمال روش صدک 90 و 10 استخراج شد. میزان کار آیی روابط به‌دست‌آمده از طریق RMSE محاسبه شدند. کمترین RMSE با مقدار 0.81 و میزان خطای استاندارد 0.85 مختص پارامتر باد در گام زمانی ماه هم‌زمان و از روش اول (0.5<Z<0.5-) می‌باشد که تغییرات آن رابطه معکوس با شاخص CAR (شاخص دمای سطحی کارائیب) و رابطه مستقیم با شاخص‌های SOI (شاخص نوسانات جنوبی)، AMO (نوسانات دهه‌ای اقیانوس اطلس) و PWP (استخر گرم اقیانوس آرام) دارد. میانگین ضرایب همبستگی گام‌های زمانی مختلف برای داده‌های خروجی روش اول (ناهنجاری متوسط تا بسیار شدید) برای باد 0.72، دما 0.57 و بارش 0.49 و در روش دوم (ناهنجاری بسیار شدید) برای بارش 0.97، باد 0.86 و دما 0.68 می‌باشد. شاخص‌های AMO، GLBT.s (میانگین جهانی دمای زمین / اقیانوس) و SOI مهم‌ترین شاخص‌های اقیانوسی این پژوهش در فصل سرد مازندران هستند. با توجه به روند تغییرات مشاهده‌شده، ارتباط چشمگیری بین تغییر فاز دوره‌ای شاخص AMO با پارامتر باد مازندران وجود دارد؛ به‌طوری‌که ضریب همبستگی بین این دو 0.7 می‌باشد.