بررسی تغییرات مقادیر حدی دما و بارش ایران در 60 سال گذشته
نویسندگان
1 عضو هیات علمی، پژوهشکده اقلیم شناسی، مشهد، ایران
2 کارشناس ارشد پژوهشی، پژوهشکده اقلیم شناسی مشهد
3 کارشناس ارشد پژوهشی، پژوهشکده اقلیم شناسی مشهد
4 عضو هیات علمی پژوهشکده اقلیم شناسی مشهد
doi
چکیده
گرمایش جهانی، باعث احتمال بیشتر رخداد دماهـای حـدی مـی شـود کـه تـأثیرات اجتماعی و زیست- محیطی آنها در مقیاس محلی زیاد است. بیشتر مطالعات انجام شـده در این زمینه، حاکی از کاهش دماهای حدی پایین و افزایش دماهـای حـدی بالاسـت. بـه منظور بررسی این تغییرات ، از داده های دما و بارش روزانه 27 ایستگاه همدیدی (سینوپتیک) کشـور استفاده گردید. نمایهها ی حدی دما نیز در پنج دسته، شامل نمایه ها ی حدی مبتنی بر صدک ،ها مطلق، آستانه ای، دورهای و سایر در دوره 2017-1958 محاسبه گردیـد. نمایه های حدی دما ﻣﺮﺑﻮط ﺑـﻪ ﺑـﺎرش و دﻣـﺎ ﻛـه توسط گروه کارشناسیETCCDMI معرفی شده، استفاده و با نرم افزار RClimdex مقادیر نمایه ها محاسبه شد. به کمک آزمون ناپارامتری من کندال معنا داری روند بر روی هر کدام از ایستگاهها در سطح اطمینان 95 و 90 درصد مورد آزمون قرار گرفت و به کمک رگرسیون خطی و شیب سن مقادیر شیب و نرخ تغییرات بدست آمد. یافته های این پژوهش نشان داد که به طورکلی شاخص های حدی بارش کشور فاقد روند بوده و شاخص های حدی گرم مانند روزهای تابستانی، تعداد شب های حاره ای، روزها و شب های گرم کشور دارای روند افزایشی می باشند. در حالیکه شاخص های حدی سرد در دوره مورد مطالعه روند کاهشی دارند که نشان دهنده کاهش شدت و فراوانی رویدادها و روزها و شبهای سرد است. در ایران هیچ روند زمانی معنی داری در میانگین فراوانی روزهای یخی وجود ندارد. ولی روزهای یخبندان روند کاهشی معنی داری را تجربه کرده است.