اولویتبندی کارایی ابزارهای مشارکت الکترونیک بر اساس شرایط زمینهای سیستم برنامهریزی شهری کشور ایران (موردشناسی: مناطق 1 و 22 شهرداری تهران)
نویسندگان
1 گروه برنامه ریزی شهری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
doi
10.22034/jipm.2024.715065چکیده
رشد و گسترش انقلابی تکنولوژی اطلاعات و ارتباطات (ICT) در سالهای اخیر، ظرفیتهای ویژهای را در اختیار برنامهریزان و تصمیمگیران شهری قرار داده و آنها را در جهت رفع عیوب و چالشهای برنامهریزی سنتی یاری نموده است. بدین ترتیب، کاربرد این دسته از تکنولوژیها به عرصه تصمیمسازی و تصمیمگیری مشارکتی نیز ورود پیدا کرده و ضمن شکلگیری مفهومی به نام مشارکت الکترونیک یا آنلاین، تلاش شده است که با استفاده از کاربست ابزارهای تکنولوژی محور در عرصه برنامهریزی مشارکتی، ضمن کاهش وابستگی فرایندهای مشارکت شهروندی به زمان و مکان، فرصتهای بیشتری نیز برای تمامی اقشار اجتماعی و اقتصادی جامعه بهمنظور مشارکت در تصمیمات شهری فراهم شود. در همین راستا و با توجه به ضرورت ارتقاء نرخ مشارکت شهروندی در فرایند تهیه طرحهای توسعه شهری، بررسی نحوه کاربست رویههای مشارکت الکترونیک در طرح تفصیلی مناطق 1 و 22 شهرداری تهران بهعنوان هدف اصلی این پژوهش در نظر گرفته شده است. بهمنظور دستیابی به این مهم، روش بهترین-بدترین (BWM) مورد استفاده قرار گرفته و پرسشنامههایی مبتنی بر روش مذکور و بر اساس روش گلوله برفی در میان 43 نفر از متخصصان برنامهریزی و توسعه شهری مناطق 1 و 22 شهرداری تهران توزیع گردید. ضمن تجزیه و تحلیل دادههای گردآوری شده، مشخص گردید که معیار کارایی مهمترین معیار و غنای بسترهای علمی کماهمیتترین معیار در زمینه انتخاب ابزارهای مشارکت الکترونیک هستند. علاوه بر آن، نرمافزارهای تعاملی نیز بهعنوان متناسبترین ابزار با شرایط زمینهای مناطق مذکور و سیستمهای مشارکتی اطلاعات جغرافیایی بهعنوان نامتناسبترین ابزار تشخیص داده شدند. در ادامه، به بررسی نقاط قوت و ضعف ابزارهای مختلف پراخته شده و مشخص شد که بهعلت پتانسیلهای متفاوت این ابزارها در پاسخگویی به معیارهای مربوطه، ایفای نقش مکمل آنها در فرایندهای مشارکت الکترونیک بهترین راهحل بهمنظور دستیابی به اهداف مشارکت شهروندی بهینه خواهد بود.