ابعاد هستاننگار خانه هوشمند ویژه سالمندان
نویسندگان
1 گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
3 گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
doi
10.22034/jipm.2024.715230چکیده
در سالهای اخیر، فناوری خانههای هوشمند پیشرفت قابل توجهی در ایران داشته است و کاربرد آن در حال گسترش است. بر اساس آمارهای رسمی جمعیت کشور پیشبینی میشود که در بیست سال آینده بیش از یک چهارم جمعیت را سالمندان تشکیل دهند. در سالهای آتی بخش مهم و عظیمی از بازار خانههای هوشمند متوجه جمعیت سالمند کشور خواهد بود. از سویی دیگر پایش سلامت و مراقبت از چنین افرادی که تنها و مستقل زندگی میکنند، از اصلیترین دغدغههای نظام بهداشتی کشور خواهد بود. مطالعه ابعاد هستاننگارها و شناخت مسیر بلوغ و روندهای آینده میتواند در این زمینه کمککننده باشد. لذا، هدف اصلی از این پژوهش دستیابی به ابعاد اصلی هستاننگاری خانه هوشمند برای سالمندان ایرانی متناسب با سلامتی و سبک زندگی آنها است. مطالعه حاضر یک مطالعه ترکیبی است که در سه مرحله به انجام رسیده است. 1- بررسی مطالعات انجام شده با هدف ایجاد یک هستاننگار برای خانه هوشمند جهت نظارت بر سلامت سالمندان 2- ارزیابی دامنهها و زیردامنههای موجود در هستاننگارهای منتشر شده با کمک 5 نفر از متخصصان و 3- شناسایی ابعاد مغفول مانده و مطالعه کتابخانهای شاخصهای قابل اندازهگیری در این ابعاد. برای شناختن حیطههای مغفول مانده، مروری بر مطالعاتی که در حوزه کنترل سلامت روان در خانه هوشمند به چاپ رسیدهاند، انجام شد و همچنین با توجه به فقدان بعد سلامت معنوی، با مطالعه کتابخانهای شاخصهای قابل اندازهگیری در این بعد از سلامت، استخراج شدند. در هستاننگارهای اخیر، وضعیت فیزیولوژیکی و رفتار فعالیت بدنی، تغذیه، وضعیت شناختی و ذهنی و رفتار اجتماعی بهعنوان ابعاد جدید مشاهده میشود. نتایج این مطالعه نشان داد، در هستاننگارهای طراحی شده به بعد سلامت روان کمتوجهی شده و بعد سلامت معنوی نیز مورد غفلت قرار گرفته است. بر اساس نتایج این مطالعه، هستاننگار میتواند دارای چهار بعد سلامت جسمانی، سلامت روانی، سلامت اجتماعی و سلامت معنوی باشد که هر یک شامل زیردامنهها و متغیرهای ویژه خود است که از طریق ابزارهای فیزیکی و ارتباطی موجود در خانه هوشمند، قابل اندازهگیری، کنترل و بهبود است.