قابلیت مطالبه زیان معنوی از سوی شرکت‌های تجاری

نویسندگان

1 دانشگاه تهران

2 دانشگاه تهران

doi
10.22034/jlvi.2023.703704
چکیده

پیش‌فرض ادبیات حقوقی ما اختصاص زیان معنوی به اشخاص حقیقی است، در‌حالی‌که برخلاف ظاهر امر، امکان ورود این نوع از زیان به اشخاص حقوقی نیز وجود دارد، به‌ویژه آنکه اغلب حیات این دسته از اشخاص، وابسته به تعلق بعضی از حقوق معنوی، مانند اعتبار و شهرت و شناسایی امکان مطالبه غرامت بابت آسیب وارده به این حقوق است؛ بنابراین، سکوت ادبیات حقوقی در این باره باید جبران شود. این مقاله، با تمرکز بر شرکت‌های تجاری، درصدد پاسخ به این مسئله است که آیا زیان معنوی از سوی شرکت تجاری قابل‌مطالبه است یا خیر. در پاسخ به این پرسش، با طیفی از نظرات روبه‌رو هستیم: برخی با تأکید بر وجود مجازی شرکت‌ها، به پرسش یاد شده، پاسخ منفی می‌دهند و برخی دیگر، با اعتقاد به وجود واقعی آن‌ها، پاسخ مثبت. این نوشتار جانب دیدگاه تفکیک زیان معنوی را گرفته و زیان معنوی‌ای که برای حمایت از احساسات است را قابل‌تعلق به شرکت‌های‌ تجاری نمی‌داند، ولی با توجه به اقتضای طبیعت شرکت تجاری، امکان مطالبه زیان وارد بر سرمایه‌های معنوی شرکت را می‌پذیرد. در این مقاله،رویه حاکم بر دادگاه اروپایی حقوق بشر و حقوق انگلیس مرور شده و در پایان، حقوق ایران مورد بررسی قرار خواهد گرفت.