فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اینترنت اشیا یک شبکه متصل متشکل از چندین گره است و ابزارهایی را برای بهره ‏گیری راحت‏تر از خدمات کتابخانه فراهم می‏کند. این شبکه افزون‏ بر بهبود فرایندهای کتابخانه، موجب افزایش کارایی و بهبود خدمات کتابخانه می‏شود. هدف از انجام این پژوهش شناسایی مزایا و چالش ‏های اینترنت اشیا در کتابخانه ‏ها و مراکز اطلاع‏ رسانی به‏ منظور ارائه یک طبقه ‏بندی و چشم‏ انداز منسجم برای تحقیقات آیندة اینترنت اشیا در این مراکز با بهره ‏گیری از تکنیک مرور نظام‏مند است. پژوهش حاضر از لحاظ هدف، کاربردی و از لحاظ پژوهش، از نوع مطالعات کیفی است که با بهره ‏گیری از تکنیک مرور نظام‏ مند انجام شد. روش انجام این پژوهش بدین‏ صورت است که ابتدا مسئله تحقیق تدوین شد و سپس متون مرتبط با هدف تحقیق مورد مطالعه قرار گرفت و پس از آن استراتژی جست‏وجو تعیین شد و سپس اقدام به استخراج داده ‏ها از دو پایگاه «اسکوپوس» و «وب‏آو‏ساینس» شد. پس از بازیابی 2335 مدرک از دو پایگاه مد نظر، داده ‏ها با همدیگر ادغام و موارد همپوشانی حذف گردید. سرانجام، مؤلفه‏ های لازم از 42 مطالعه گزینش‏ شده شناسایی و سپس، مفاهیم پژوهش (ابعاد) استخراج و بر اساس میزان فراوانی اولویت‏ بندی شدند. در این پژوهش مزایا، چالش‏ها و نوع فناوری‏ مورد استفاده جهت به‏ کارگیری اینترنت اشیا در کتابخانه‏ ها و مراکز اطلاع‏ رسانی برای تحلیل نهایی انتخاب شدند. به همین منظور ‏مفاهیم به‏ دست‏آمده در مطالعات گزینش ‏شده، در ‏سه دستة زیرساخت خدمات برخط، زیرساخت کنترل مجموعه، و زیرساخت فیزیکی (هوشمندسازی ساختمان) هم برای مزایای اینترنت اشیا و هم برای چالش‏ های به‏ کارگیری اینترنت اشیا قرار گرفتند. بر اساس یافته ‏ها مشخص شد که مزایای اینترنت اشیا در سه دسته، زیرساخت خدمات برخط شامل 8 مفهوم، ‏زیرساخت کنترل مجموعه شامل 16 مفهوم، زیرساخت فیزیکی شامل 7 مفهوم، و چالش‏ های به‏ کارگیری اینترنت اشیا در سه دسته زیرساخت خدمات برخط شامل 7 مفهوم، زیرساخت کنترل مجموعه شامل 8 مفهوم، زیرساخت فیزیکی (هوشمندسازی ساختمان) شامل 6 مفهوم قرار گرفتند و فناوری RFID پرکاربردترین فناوری برای پیاده ‏سازی اینترنت اشیا بود. اینترنت اشیا به‏ دلیل قابلیت بالای آن در تسهیل، کنترل، و بازدهی بالا در خدمات و فرایندهای کاری در کتابخانه ‏ها یکی از مناسب‏ترین فناوری‏ های عصر حاضر در ارائه خدمات و کنترل سیستم‏های کتابخانه‏ هاست. اما با توجه به نتایج، به‏ کارگیری این فناوری با چالش ‏هایی مانند نبودِ تجهیزات کافی، هزینه‏ های مالی و اداری، نبودِ نیروی متخصص برای تعمیر تجهیزات موقع خرابی، عدم آشنایی کتابداران با این فناوری و هزینه‏های بالا جهت نگهداری آن روبه ‏روست. شکی نیست که بهره ‏گیری از فناوری اینترنت اشیا در کتابخانه‏ ها، آینده بهتری را برای آن‏ها رقم خواهد زد، اما میزان استقبال از سوی کتابخانه ‏ها و بهره‏گیری از این فناوری در کتابخانه بستگی به حل چالش‏های پیش روی کتابخانه ‏ها در بهره‏گیری از این فناوری دارد. بنابراین، بهره ‏گیری از این فناوری در کتابخانه‏ها نیازمند تأمل مسئولان در این زمینه است.