فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

محاسبه بردار کیو و تهیه محصولات خروجی آن می‌تواند برای هواشناسی و پیش‌بینی‌های جوی بسیار مؤثر باشد. بردارکیو و همگرایی آن، حرکات صعودی جو را مشخص می‌کنند، بنابراین نقشه‌های شامل بردار کیو و همگرایی آن در سطح‌های فشاری مختلف، در کنار سایر نقشه‌های هواشناسی، برای پیش‌بینی‌های جوی و اعلام هشدارهای مربوط به آن دقت و صحت این فرایند را افزایش می‌دهد. در این مطالعه مقادیر بردارکیو و همگرایی آن در سطح‌های فشاری مختلف محاسبه شد و دقت نتایج برای دو نمونه از سامانه‌های ورودی به کشور که دارای بارش‌های سنگین بودند بررسی شد. برای انجام محاسبه از داده‌های مدل GFS با تفکیک افقی 5/0 درجه و گام زمانی پیش‌بینی 3 ساعته، مقادیر دما و ارتفاع ژئوپتانسیلی در نقاط شبکه استخراج شد. مقادیر بردارکیو و همگرایی آن با استفاده از روش عددی تفاضل متناهی مرتبه دوم مرکزی محاسبه شد و برای کاهش نوفه عددی ناشی از تفکیک بالای شبکه به‌کاررفته، از یک پالایه عددی استفاده شد. نقشه های مربوط به همگرایی بردار کیو که نشان‌دهنده حرکات صعودی جوّ است، با بارش تجمعی، اطلاعات سطح زمین، تصاویر ماهواره و نقشه‌های همدیدی تحلیل شد. نتایج محاسبه بردارکیو و همگرایی آن، دقت و همخوانی قابل‌ملاحظه‌ای با زمان و مکان دریافت بارش سنگین منجر به رخداد سیل در دو مورد مطالعه شده داشت. بررسی‌ها نشان داد که نتایج بردارکیو برای مناطق غرب و امتداد رشته کوه زاگرس در سطح 500 هکتوپاسکال، برای دامنه‌های جنوبی رشته کوه البرز در سطح 700 هکتوپاسکال و برای استان گیلان و سواحل جنوبی دریای خزر در سطح 850 هکتوپاسکال، همخوانی بیشتری با مقادیر اندازه‌گیری بارش تجمعی و تحلیل‌های همدیدی دارد.