حوزه های میان رشته ای: چالش ها، چارچوب ها و معیارهای ارزیابی
نویسندگان
1 دکتری علم اطلاعات و دانش شناسی؛ استاد؛ گروه علم اطلاعات و دان ششناسی؛ دانشگاه فردوسی؛
doi
10.22034/jipm.2024.708294چکیده
: پیکره حوزههای میانرشتهای (بینارشتهای یا بینرشتهای) در طول سه دهه اخیر بسیار فربهتر شده و تعداد زیادی پایاننامه، مقاله، کتاب و حتی چندین مجله میانرشتهای در حوزههای گوناگون، از جمله علم اطلاعات و دانششناسی، منتشر میشود. گرایش قابل ملاحظهای نیز در میان دانشگاهها برای راهاندازی رشتههای میانرشتهای و همچنین در میان پژوهشگران ایرانی برای مطالعات میانرشتهای به وجود آمده است. اکنون انجام پایاننامه با رویکرد میانرشتهای نوعی نوآوری و یک امتیاز دانشگاهی به شمار میرود. با این حال، بسیاری از پژوهشگران، استادان راهنما، دانشجویان تحصیلات تکمیلی، و داوران مقالهها با طرحهای پژوهشی نسبت به الزامات و چارچوبهای حوزههای میانرشتهای و در نتیجه، شیوههای ارزیابی چنین مطالعاتی آگاه نیستند. در مقایسه با وجود کتابها و مقالههای مرتبط با ارزیابی مطالعات میانرشتهای در زبان انگلیسی که چارچوبها و روشهای گوناگونی را ارائه میکنند، ما فاقد نمونههایی بهزبان فارسی در این زمینه هستیم. در این نوشته، در قالب روش پژوهش مفهومی و با بررسی برخی مقالهها و کتابهای مرتبط فارسی و انگلیسی، چارچوبی مشخص و معیارهایی برای ارزیابی حوزههای میانرشتهای برپایه بخشهای اصلی و متعارف یک نوشته پژوهشی معرفی شده است. بر این اساس، بخشهایی چون عنوان، چکیده، کلیدواژهها، مبانی نظری، هدفها، بیان مسئله، پرسشها و یا فرضیهها، پیشینه پژوهش، روششناسی، یافتهها، نتیجهگیری، و منابع استنادشده را میتوان برپایه معیارهایی مورد ارزیابی قرار داد تا نمونههای عینی برای بررسی میزان توجه پژوهشگران به چارچوبها و رویکردهای میانرشتهای مشخص شود. چارچوبها و معیارهای معرفیشده در نوشته حاضر برای پژوهشگران، استادان راهنما، دانشجویان و داوران پایاننامهها یا مقالههای علمی، در همه حوزهها از جمله در حوزه علم اطلاعات و دانششناسی سودمند است.
