چالش‌های کشورهای در حال توسعه جهت بهره‌گیری از استراتژی غیرسازه‌ای بیمه به‌منظور تطبیق با تغییر اقلیم

نویسندگان

1 استادیار، پژوهشکده محیط زیست و توسعه پایدار سازمان حفاظت از محیط زیست، تهران

2 دکتری مهندسی آب، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد

3 کارشناسی ارشد ریاضی مالی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران

4 استادیار، پژوهشکده بیمه، تهران

doi
چکیده

گرمایش جهانی و به تبع آن پدیده تغییر اقلیم یکی از چالش‌های مهم بشر در قرن اخیر بشمار می‌رود. تبعات گسترده‌ی این پدیده موجب شده که برنامه‌ریزی‌های مختلفی بویژه در کشورهای توسعه‌یافته با محوریت سازگاری با تغییر اقلیم، مورد توجه قرار گیرد. دو نوع استراتژی تطبیق با تغییر اقلیم شامل استراتژی‌های سازه‌ای و غیرسازه‌ای در منابع علمی، مطرح می‌باشد. روش تحقیق مدنظر در پژوهش حاضر، مبتنی بر روش تحقیق کیفی بوده و با رویکردی تطبیقی در تلاش است که بخشی از استراتژی غیرسازه‌ای که بر اساس مدیریت ریسک تغییر اقلیم و با محوریت "بیمه" می‌باشد را مورد توجه قرار دهد و بر مبنای تجارب کشورهای در حال توسعه منتخب، طبقه‌بندی موضوعی و تحلیل‌های مرتبط را ارائه دهد. در این پژوهش، کشورهای منتخب بر مبنای شاخص توسعه انسانی انتخاب شدند. سازمان ملل برای تشخیص توسعه‌یافتگی کشورها از این شاخص استفاده می‌کند. این شاخص بر اساس مباحث آموزشی، سلامت، سبک زندگی و غیره تعیین می‌شود. نتایج پژوهش نشان داد که درک مناسبی از تبعات تغییر اقلیم در این کشورها شکل گرفته است. در خصوص بیمه‏گری و اقدامات موجود، تفاوت عمده در رویکرد کشورهای منتخب، مشاهده می‏شود که منجر به کاربرد طیف گسترده‌ای از اقدامات عملی در آ‌نها نیز شده است. این تفاوت‌ها ناشی از اولویت‏دهی ‏به بخش‏های مختلف و ظرفیت‏های تأمین مالی در کشورها بوده که در برخی موارد منجر به استفاده از کمک نهادهای بین‌المللی شده است. در بررسی برنامه‏ها و توسعه محصولات بیمه‏ای مشاهده شد که در تمامی کشورهای منتخب بنا بر اولویت، توسعه طرح‏های بیمه مورد توجه قرار گرفته است و کشورها در صدد جبران شکاف ایجاد‌شده بین سطح موجود بهره‏مندی از ظرفیت‌ها در این زمینه و سطح قابل‌قبول آن هستند. بطوری‌که در کشورهای پیشرو، منجر به ارائه بیمه شاخص محور و انتشار اوراق بهادار مختلف برای تضمین تأمین خسارات شده است.