فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مسئولیّت یکی از مهم‌ترین واژه‌هایی است که در مباحث فقهی و حقوقی مطرح است. از شرایط مسئولیّت می‌توان به داشتن شرایط عقل، بلوغ، اختیار و عدم اضطرار اشاره کرد. مسئولیّت حقوقی و کیفری اشخاص در قوانین و نظرات فقها مسجّل و مورد اتفاق است لکن تحت شرایطی، موانعی در اعمال این مسئولیّت برای اشخاص وجود دارد، مواردی از قبیل جنون، حالت مستی، عدم بلوغ، دفاع مشروع، اجبار و اکراه با تمامی اختلافات فقها و حقوقدانان، از جمله موانع مسئولیّت کیفری هستند. اختلاف نظرات نیز ناشی از ادله استنادی هرگروه از آن‌ها می باشد که به نظر می‌رسد عصاره آن در قانون مجازات اسلامی مصوب 92 پس از نضج و تحولات فراوان تقنینی تبلور یافته است. اين مقاله با هدف پاسخگویی به سوال «اثرات بیرونی موانع مسئولیت کیفری در افعال ارادی اشخاص؟» با بهره‌گیری از منابع کتابخانه ای و به روش تحلیلی – توصیفی، صورت پذیرفته است. اين پژوهش ضمن بررسي موانع مسئولیّت کیفری از منظر فقه امامیه و حقوق ایران، به ذكر اثرات بيروني موانع مسئولیّت كيفري در افعال ارادي و غير ارادي اشخاص مي‌پردازد. اهم یافته‌های تحقیق، بیانگر این است که افعال ارادی شخص در زمان بروز مسئولیّت، تأثیر دارد یعنی شخص ابتدا سالم بوده و با اراده خود مثلاً به سمت استفاده از مسکرات و مواد روان‌گردان رفته و بخاطر همین مصرف عمدی، مرتکب جرم شده است.