فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف این پژوهش شناسایی و ترسیم روابط موجود میان مفاهیم حوزه کودکان و نوجوانان و طراحی هستی‏نگاری این حوزه‏ با استفاده از ابزارهای بازنمون دانش است. در این پژوهش طراحی مفهومی هستی‏نگاری با استفاده از روش مث‏آنتولوژی صورت پذیرفته و بر اساس مراحل این روش‏ ساختار تاکسونومی آن از رده‏بندی دهدهی دیویی اقتباس و برای استخراج فرهنگ واژه‏ها، مدخل‏های «اصطلاحنامة اصکا (اصطلاحنامة کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان)» و «سرعنوان‏های موضوعی کودکان» استفاده شده است. به‏منظور مهندسی مجدد اصطلاحنامه و سرعنوان‏های ‏موضوعی و تبدیل آنها به هستی‏نگاری، استاندارد ایزو 25964 به کار رفت. همه مفاهیم «اصطلاحنامه» و «سرعنوان‏های موضوعی» به‏عنوان کلاس‏های هستی‏نگاری و اصطلاحات اصطلاحنامه به‏عنوان برچسب کلاس‏ها در نظر گرفته شد. تعاریف، یادداشت‏های دامنه، و دیگر یادداشت‏ها و اطلاعات به توضیحات تبدیل شد. روابط سلسله‏مراتبی به‏عنوان روابط سلسله‏مراتبی عام در هستی‏نگاری در نظر گرفته و از طریق اصل زیرکلاسی نمایش داده شدند. روابط وابسته که نشان‏دهنده روابط غیرسلسله‏مراتبی است، توسط پژوهشگر به‏صورت دقیق به روابط ‏معنایی بین دو مفهوم هستی‏نگاری تعیین گردید. ابزار به‏کاررفته براى رسمی‏سازی، استخراج ساختار مفهومی و رمزگذاری و ساخت هستی‏نگاری، نرم‏افزار «پروتژه» ویرایش ۵.۵.۰  است. طی فرایند ساخت این هستی‏نگاری، خروجی‏های نرم‏افزار مورد ارزیابی متخصصان حوزه قرار گرفت. نتایج نشان می‏دهد که هستی‏نگاری کودکان و نوجوانان در سیزده کلاس اصلی تشکیل‏ شده و در آن چهار نوع ویژگی تفسیری به‏ کا‏ر رفته است. این هستی‏نگاری شامل 44 نوع ویژگی شیء و 20 نوع ویژگی داده و 305 نمونه است. روایی صوری و محتوایی ساختار مفهومی این هستی‏نگاری را متخصصان حوزة کودکان و نوجوانان با استفاده از فن «دلفی» تأیید کردند. در مرحلة ارزیابی هستی‏نگاری برای رد یا تأیید صحت کار و اعتبار هستی‏نگاری، ضریب کاپای فلیس به‏ کار رفت و از آنجا که در پنج مؤلفه پژوهش ضریب کاپای فلیس عددی نزدیک به یک به ‏دست آمد، این موضوع بیانگر توافق بیشتر میان ارزیابان و نشان‏دهندة این است که هستی‏نگاری از پایایی مطلوبی برخوردار است. با توجه به یافته‏های پژوهش می‏توان بیان کرد که اصطلاحنامه و سرعنوان‏های موضوعی کودکان از ابزارهای مناسب جهت گردآوری مفاهیم و اصطلاحات هستی‏نگاری است. همچنین هستی‏نگاری کودکان و نوجوانان می‏تواند به‏عنوان یکی از ابزارهای مفید و کارآمد بازنمون دانش در این حوزه باشد. این ابزار ضروری می‏تواند مبنایی برای گسترش و توسعة اصطلاحات و مفاهیم آتی این حوزه باشد و با به‏کارگیری این هستی‏نگاری در نظام‏های دانش‏بنیان می‏توان به بهبود نظام‏های بازیابی، فرایندهای خودکار استدلال، طراحی نظام‏های هوشمند و مهندسی دانش در حوزه کودکان و نوجوانان یاری رساند.