شناسایی مؤلفه‌های نرم تحول دیجیتال و طراحی چارچوب مفهومی حاصل از آن‌ها‌ (با روش تحلیل مضمون و مدل‌سازی ساختاری تفسیری)

نویسندگان

1 دانشیار مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکترای مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

3 استاد مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

4 دانشیار مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

doi
10.22034/jipm.2024.2010522.1335
چکیده

با توجه به اینکه تحول دیجیتال از دو بخش سخت و نرم تشکیل شده، پژوهش حاضر به شناسایی مؤلفه‌های بخش نرم این تحول پرداخته ‌است. با توجه به اهمیت روزافزون تحول دیجیتال و ضرورت آن برای بقا و موفقیت سازمان‌ها، پژوهش حاضر با هدف ارائه چارچوب مفهومی حاصل از مؤلفه‌های نرم تحول دیجیتال با استفاده از شبکه مضامین حاصل از تحلیل مضمون و سپس سطح‌بندی مضامین حاصل از تحلیل مضمون با استفاده از روش کمی مدل‌سازی ساختاری تفسیری انجام شد. در بخش کیفی پژوهش از ابزار مصاحبه نیمه‌ساختارمند و در بخش کمی از پرسشنامه محقق‌ساخته برآمده از تحلیل مضمون مصاحبه‌ها برای جمع‌آوری اطلاعات استفاده گردید. در بخش کیفی و کمیِ پژوهش از روش نمونه‌گیری هدفمند قضاوتی بهره‌گیری شد. پس از تجزیه‌وتحلیل داده‌ها در بخش کیفی، 185 مضمون پایه در قالب 44 مضمون سازمان‌دهنده و 6 مضمون فراگیر شامل قابلیت‌های حاکمیت سازمانی، راهبری دیجیتال، فرهنگ‌آفرینی دیجیتال، استراتژی دیجیتال، نوآوری دیجیتال و تخصص‌گرایی دیجیتال شناسایی گردید. سپس، با استفاده از روش کمی مدل‌سازی ساختاری تفسیری مضامین فراگیر سطح‌بندی شده و الگوی نهایی تحول دیجیتال به‌‌دست‌ آمد. با توجه به یافته‌های این پژوهش، مدیران سازمان‌ها باید ضمن آشنایی و شناخت مؤلفه‌های نرم تحول دیجیتال در سازمان‌های خود که مختص بخش نرم تحول دیجیتال است، بستر فنی و غیرفنی ضروری این تحول شگرف را در سازمان خود ایجاد کرده و ارتقا بخشند و از توجه صِرف به بخش سخت تحول دیجیتال پرهیز کنند؛ چرا که غفلت از بخش نرم تحول دیجیتال منجر به شکست این تحول خواهد شد.