مدلسازی توفانهای تندری جنوب غرب ایران با استفاده از مدل عددی WRF

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقلیم‌شناسی گرایش مخاطرات اقلیمی دانشگاه یزد، یزد، ایران

2 استادیار اقلیم شناسی دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران

3 دانشیار اقلیم شناسی دانشگاه یزد، یزد، ایران

4 استاد اقلیم شناسی دانشگاه یزد، یزد، ایران

doi
چکیده

توفان های تندری یکی از مخرب ترین پدیده های جوی می‌باشد که هر ساله در نقاط مختلف کشور بخصوص در منطقه جنوب غرب کشور رخ می-دهد. اثرات این توفان‌ها که به صورت تگرگ، بارش‌های سیل‌آسا، بادهای شدید، رعد وبرق نمایان می‌شود علاوه بر تامین منابع آبی منجر به خسارات جانی و مالی جبران ناپذیری می‌گردد. به همین منظور آگاهی و شناخت توفان‌های تندری بخصوص منطقه جنوب غرب کشور مستلزم درک صحیح از توزیع‌ سامانه‌های آب وهواشناسی و سازوکارهای فیزیکی مسئول بر رخداد این توفان‌ها است. در این پژوهش ابتدا جهت انتخاب کد پدیده توفان تندری و انجام تحلیل خوشه‌ای از داده‌های ایستگاه‌های سینوپتیک، داده‌های جو بالا و برای مدل سازی روزهای منتخب با مدل WRF از داده های FNL با تفکیک 1×1 درجه با دوره 24 ساعته استفاده شده است. با استفاده از روش خوشه‌‌بندی 3 رخداد توفان تندری به عنوان نماینده انتخاب و با استقاده از مدل WRF مدل‌سازی برای روزهای منتخب با طرحواره‌های مختلف انجام گرفت. نتایج اعتبارسنجی مدل نشان داد که به ترتیب پیکربندی کومولوس، لایه مرزی، لایه سطحی و سطح زمین براساس هر سه آزمون آماری دارای کمترین میزان خطا جهت شبیه‌سازی پارامترهای بارش، دما و باد است. جهت شبیه‌سازی پارامترهای مذکور طرحواره‌های کومولوس، لایه مرزی، لایه سطحی و سطح زمین (خاک) مهمترین طرحواره‌ها می‌باشند که محتمل‌ترین حالات این طرحوارها جهت اجرای مدل در نظر گرفته شده است. نتایج مدل‌سازی نشان داد که در روزهای نماینده وضعیت شاخص‌های CAPE، CIN، LCL، LFC در ایستگاه‌های که توفان تندری رخ داده است، مناسب می‌باشد. نقشه های بارش خروجی مدل نشان‌دهنده آن است که در منطقه مورد مطالعه بارش اتفاق افتاده است اما در همه ایستگاه‌ها توفان تندری رخ نداده است و فقط در چند ایستگاه توفان تندری ثبت شده است.