بررسی اثر دمای هوای استان گیلان در تعیین زمان مناسب کشت برنج

نویسندگان

1 کارشناس ارشد ریاضی، مرکز تحقیقات هواشناسی کشاورزی گیلان

2 دکتری آبیاری و زهکشی، موسسه برنج کشور

3 دکتری فیزیولوژی گیاهان زراعی، مرکز تحقیقات هواشناسی کشاورزی گیلان

4 کارشناس ارشد هواشناسی کشاورزی، مرکز تحقیقات هواشناسی کشاورزی گیلان

doi
چکیده

پارامتر های زیادی بر طول دوره رشد برنج تاثیرگذار هستند از جمله آن ها می توان به دمای هوا ، تبخیر و تعرق، بارش موثر، دمای خاک، رطوبت خاک، میزان آب در دسترس، میزان کود دریافتی، مدیریت زراعی اشاره نمود. از بین عوامل فوق اثر دمای هوا بر طول دوره رشد برنج شاخص تر می باشد در این تحقیق با استفاده از دمای هوا، نیاز حرارتی (درجه – روز رشد) لازم برای کامل شدن طول دوره رشد برنج مورد بررسی قرار گرفت. درجه-روز رشد یکی از مهمترین شاخص ها در مدیریت زارعی است و آگاهی از میزان و احتمال رخداد آن در منطقه موجب بهبود تقویم زراعی می‌گردد.هدف از این تحقیق بررسی اثر تغییر تاریخ کشت بر طول دوره رشد برنج هاشمی بر مبنای درجه – روز رشد (GDD) در سطح گیلان است. به این منظور از داده های میانگین دمای روزانه 13 ایستگاه آستارا، انزلی، تالش، جیرنده، دیلمان، فرودگاه، رودبار، رودسر، کشاورزی، کیاشهر، لاهیجان، ماسوله و منجیل در یک دوره 11 ساله (97-1387) استفاده شد. در این تحقیق درجه-روز رشد برنج هاشمی، 1450 واحد با صفر فیزیولوژیکی 11 درجه سلسیوس برای 8 تاریخ کشت با فواصل 10 روزه از 10 فروردین تا 20 خرداد در نظر گرفته شد. با استفاده از تابع توزیع پیرسون نوع سوم تاریخ های برداشت با احتمال های 25، 50 و 75 درصد محاسبه و با کمک الگوریتم GIDS برای مناطق جلگه ای استان گیلان درون یابی گردید. نتایج نشان داد در تمامی تاریخ های کشت مناطق محدوده فومن، شفت و صومعه سرا کوتاهترین طول دوره رشد را داشته و طولانی ترین طول دوره رشد نیز مربوط به مناطق اسالم، تالش و آستارا، کیاشهر و رودبنه بوده است. در تمام شهرستانهای استان مناسب ترین تاریخ کشت از نظر کوتاه تر بودن طول دوره رشد مربوط به تاریخ های 10 و 20 خرداد بدست آمد.