فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

عوامل جوی و اقلیمی نظیر بارندگی، دما، رطوبت و ... به طور مستقیم در فعالیت های انسان تاثر می گذارد. بنابراین لازم است تا در برنامه ریزی های مختلف، نقش پارامترهای جوی به عنوان عاملی موثر در روند اجرایی برنامه ها مورد بررسی قرار گیرد. طبقه بندی اقلیمی نواحی جغرافیایی از گذشته‌های دور اذهان اقلیم شناسان را به خود مشغول کرده است، استفاده از چند پارامتر اقلیمی در روش‌های سنتی به تنهایی نمی‌تواند گویای واقعیت اقلیم نواحی باشد. بنابراین در سالیان اخیر محققان کوشیده‌اند با استفاده از غالب پارامترهای مؤثر بر اقلیم و رو شهای چند متغیره، تصویری واقعی از اقلیم نواحی ارائه دهند. هدف این مقاله پهنه بندی اقلیمی منطقه شمال غرب کشور با روش تحلیل عاملی و خوشه ای است. در این روش‌ها غالب عناصر اقلیمی در تعیین نوع آب و هو ای منطقه دخالت داده می‌شود. در این پژوهش با استفاده از روش تحلیل عاملی و خوشه ای پهنه بندی اقلیمی منطقه آذربایجان صورت گرفت. بدین منظور یک ماتریس 19 در 29 شامل 19 ایستگاه سینوپتیک هو اشناسی و 29 متغیر اقلیمی تشکیل شد به علت تفاوت در مقیاس اندازه گیری متغیرها از نمره استاندارد داده‌ها استفاده گردید. بررسی نتایج حاصل از تحلیل عاملی نشان داد که اقلیم منطقه آذربایجان بیشتر حاصل شش عامل حرارتی، رطوبت جوی، بارشی، باد و محدودیت دید، بارش تندری و یخبندان می‌باشد. مجموعه این شش عامل حدود 92 درصد رفتار اقلیمی منطقه مورد مطالعه را توجیه می‌کنند. در ادامه تحلیل خوشه‌های با فواصل اقلیدسی و روش وارد بر روی عوامل شش گانه صورت گرفت و منطقه شمال غرب به هشت ناحیه آب و هوایی نیمه خشک و بادی، سرد و نسبتاً مرطوب، سرد و نیمه خشک، نیمه سرد و بارشی، نیمه سرد و نسبتاً بارشی، گرم و نیمه خشک، نیمه سرد و تندری و کمی گرم و نیمه خشک تقسیم بندی شد.