فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

طی دو دهه اخیر، برخی از معاهدات بین‌المللی نقش تعیین‌کننده‌ای در تسهیل همکاری علمی بین کشورهای عضو ایفا نموده‌اند. به‌ همین جهت مطالعه حاضر در صدد پیش‌بینی اثر عضویت ایران در این نوع معاهدات بر سه مورد است: اول، میزان همکاری علمی ایران با اعضای هر معاهده، دوم، میزان کل همکاری‌های علمی بین‌المللی ایران، و سوم، میزان وابستگی ایران به همکاری علمی با آمریکا به‌عنوان کلیدی‌ترین کنشگر شبکه همکاری علمی بین‌المللی. بر اساس پیشینه پژوهش، معاهداتی که تأثیر معناداری بر روابط همکاری علمی بین کشورها دارند عبارت‌اند از: «جی هفت»، «جی بیست»، «اتحادیه اروپا»، «سازمان همکاری و توسعه اقتصادی»، «اوپک»، «اَپک» و «بریکس». این مطالعه مبتنی ‌بر روش شبیه‌سازی (با رویکرد مدل‎سازی عامل‌محور) است. از این روش برای شبیه‌سازی شبکه همکاری‌های علمی بین کشورهای مستقل دارای بیش از یک میلیون نفر جمعیت در بازه 2023-2042 استفاده شد. داده‌های ثانویه مورد نیاز برای شبیه‌سازی از پایگاه «وب‌آو‌ساینس» و پایگاه داده «سازمان ملل» گردآوری شد. فرضیات مرتبط با سناریوهای محتمل بر مبنای مدل آماری «تفاوت در تفاوت» آزمون شدند. کلیه محاسبات اعم از شبیه‌سازی شبکه و آزمون فرضیات در محیط نرم‌افزار R انجام شد. یافته‌های پژوهش نشان داد که پیوستن ایران به «جی بیست»، «سازمان همکاری و توسعه اقتصادی» و «اَپک» سبب افزایش معنادار همکاری علمی ایران با اعضای هر کدام از این معاهدات خواهد شد. اما عضویت در «بریکس» تأثیر معناداری بر همکاری ایران با اعضای این معاهده ندارد. همچنین، پیوستن ایران به هر کدام از این چهار معاهده موجب افزایش معنادار میزان کل همکاری‌های علمی بین‌المللی ایران خواهد شد. با وجود این، میزان افزایش حاصل در سناریوی «جی بیست» بیشتر و در سناریوی «بریکس» کمتر از سایر معاهدات است. در همان ‌حال، عضویت ایران در «جی بیست» و «بریکس» منجر به افزایش معنادار وابستگی ایران به همکاری علمی با آمریکا خواهد شد. در مقابل، عضویت ایران در «سازمان همکاری و توسعه اقتصادی» و «اَپک» نقش بارزی در کاهش وابستگی ایران به همکاری علمی با آمریکا خواهد داشت. مزیت دیگر عضویت ایران در «سازمان همکاری و توسعه اقتصادی»، تقویت همکاری‌هایش با دو مورد از کنشگران کلیدی اروپا (فرانسه و ایتالیا)ست. از مزایای فرعی پیوستن ایران به «اَپک» نیز افزایش معنادار همکاری‌های علمی ایران با کنشگر کلیدی شرق آسیا (چین) است. نتایج حاکی از این است که پیوستن ایران به «اَپک» و «سازمان همکاری و توسعه اقتصادی»، هم به افزایش رؤیت‌پذیری آن در شبکه همکاری علمی بین‌المللی و هم به کاهش وابستگی‎اش به همکاری علمی با آمریکا کمک خواهد نمود.