طراحی سیستم خبره برای تصمیمگیری منبعیابی فناوری اطلاعات (مورد مطالعه: پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک))
نویسندگان
1 پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)؛ تهران، ایران
2 پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)؛ تهران، ایران
doi
10.22034/jipm.2023.704525چکیده
یکی از پرسشهایی که نهادهای حوزه فناوری اطلاعات با آن مواجه هستند، آن است که خدمات، محصولات، تجهیزات و مواد مورد نیاز خود را به چه شیوهای بهدست آورند؟ تکیه بر قابلیتها و منابع داخلی (درونسپاری) و یا بهرهمندی از قابلیتها و منابع خارج از نهاد (برونسپاری) دو شیوه اصلی در کسب خدمات، محصولات، تجهیزات و مواد مورد نیاز یک کسبوکار برای دستیابی به اهداف خود است که در شکل کلی با نام منبعیابی از آن یاد میشود. کمبود منابع مالی و تأمین نیروی انسانی متخصص از اصلیترین مسائل نهادها در منبعیابی سامانهها، خدمات و تجهیزات فناوری اطلاعات است که موجب شده است نهادها در پاسخ به این پرسش بهدنبال یک رویه قابل اتکا و نظاممند برای انتخاب بین شیوههای منبعیابی باشند. بر پایه این مسئله، این پژوهش طراحی سیستم خبره تصمیمگیری منبعیابی فناوری اطلاعات و بهکارگیری آن در مورد مطالعه «پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)» را هدفگذاری کرده است. بهمنظور دستیابی به این هدف در گام نخست، 1- شناسایی عوامل مؤثر بر منبعیابی سامانهها، خدمات و تجهیزات فناوری اطلاعات، و 2- طراحی سیستم خبره تصمیمگیری منبعیابی فناوری اطلاعات مد نظر قرار گرفته است. در این گام با استفاده از ابزارهای گردآوری مطالعه کتابخانهای و گروه اسمی با آگاهان، متخصصان و تصمیمگیرندگان حوزه فناوری اطلاعات، بهمنظور تصمیمگیری منبعیابی بین دو گزینه منبعیابی بیرونی (برونسپاری) و منبعیابی درونی (درونسپاری)، چارچوب قانونی و تصمیمگیری در قالب یک سیستم خبره با اجزای استخراج دانش ضمنی، موتور استنتاج، ساختار مقایسه و اولویتبندی، ساختار قانونی و فرایند اجرایی طراحی و ارائه شد. در گام دوم، بهمنظور نشاندادن اعتبار طراحی انجامشده، طراحی و پیادهسازی نمونه اولیه بهعنوان یکی از روشهای اعتباریابی مد نظر قرار گرفت. در این گام پس از طراحی نمونه اولیه، فرایند تصمیمگیری طراحیشده درباره 10 فعالیت (پروژه) بالقوه و پیشفرض مرکز فناوری اطلاعات «ایرانداک» مورد استفاده قرار گرفت. نتایج نشان داد که سیستم خبره طراحیشده اهداف پژوهش را تأمین میکند. نتایج این پژوهش در کل میتواند الگویی ساختارمند را برای استفاده از مزایای انواع سازوکارهای منبعیابی و کاهش مخاطرات مالی و تأمین نیروی انسانی در اختیار سیاستگذاران و مدیران قرار دهد و موجب بهبود وضع موجود گردد.
