واکاوی رفتار توقف در فراگرد جستجوی برخط اطلاعات از منظر نظریه جستجوگری اطلاعات

نویسندگان

1 دانشگاه فردوسی مشهد؛ مشهد؛ ایران

2 دانشگاه فردوسی مشهد؛ مشهد، ایران

3 دانشگاه فردوسی مشهد؛ مشهد، ایران

doi
10.22034/jipm.2023.701964
چکیده

این مطالعه نقاط توقف جست‌وجو و قواعد توقف به‌کاررفته در فراگرد جست‌وجوی برخط اطلاعات را با تکیه بر مفاهیم نظریه جست‌وجوگری اطلاعات تحلیل می‌کند. روش پژوهش مطالعه توصیفی-تحلیلی است. منابع بدون محدودیت زمانی از پایگاه‌های اطلاعاتی مختلف گردآوری شدند (قبل از آگوست 2022). یافته‌ها نشان می‌دهد که از منظر نظریه جست‌وجوگری اطلاعات، جست‌وجوگر در فراگرد جست‌وجوی برخط اطلاعات با هر بار ارسال پرس‌وجو وارد یک عرصه اطلاعاتی می‌شود و با ارزیابی ربط و عدم ربط اطلاعات (قاعده توقف رایحه‌محور) و زمان گذرانده‌شده در درون و بین عرصه‌ها (قاعده توقف عرصه‌محور) تصمیم به ماندن و یا ترک عرصه اطلاعاتی می‌گیرد. جست‌وجوگر با هر بار ترک عرصه اطلاعات، در نقطه‌ای متوقف می‌شود و دوباره با ارسال پرس‌وجو وارد عرصه اطلاعات دیگری خواهد شد. نقاط خروج از یک عرصه با هدف ورود به عرصه دیگر، نقاط توقف مقطعی هستند، زیرا پس از آن همچنان فراگرد جست‌وجو ادامه دارد و به اتمام نرسیده است. جست‌وجوگر سرانجام، با ارزیابی کفایت اطلاعات (قواعد رژیم‌محور) در صورت کسب اطلاعات کافی جلسه جست‌وجوی خود را خاتمه می‌دهد و در نقطه مانا متوقف می‌شود. این پژوهش با مطالعه رفتار توقف جست‌وجو به درک پژوهشگران از قواعد توقف مختلف در نقاط توقف مقطعی و مانا یاری می‌رساند. پیامد انجام چنین پژوهش‌هایی در طراحی مدل‌های رفتار جست‌وجوی اطلاعات کاربرد دارد.