فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نقطه مشترک همگرایی مهارت‌های اطلاعاتی و ارتباطی، سواد اطلاعاتی، رفتار اطلاعاتی، خلاقیت‌های فردی-جمعی، هوش و مباحث شناختی-ادارکی، در مقولة هوش اطلاعاتی است. اندازه‌گیری هوش اطلاعاتی در جوامع اطلاعاتی از اهمیت زیادی برخوردار است. پرداختن به شاخص‌های مؤثر در این موضوع، از مباحث تعیین‌کننده در میزان استفاده از اطلاعات و داده در جوامع اطلاعاتی است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی شاخص‌ها و سنجه‌های مؤثر در اندازه‌گیری هوش اطلاعاتی انجام شد. پژوهش از نوع کاربردی و با استفاده از روش کیفی شامل مطالعات کتابخانه‌ای، تحلیل محتوا و تحلیل نظرات خبرگان انجام شده است. ابزار جمع‌آوری داده‌ها شامل مطالعه متون تخصصی مرتبط با موضوع پژوهش، کدگذاری محتوا، و مصاحبه با متخصصان آشنا با مبحث هوش اطلاعاتی (8 نفر متخصص علم اطلاعات و دانش‌شناسی و 7 نفر متخصص روانشناسی) بود. جامعه پژوهش شامل متون تخصصی منتشرشدة مرتبط، نظریات علمی مرتبط، و متخصصان حوزه علم اطلاعات، دانش‌شناسی و روانشناسی است. در مبحث هوش از نظریه هوش چندگانه «گاردنر»، و در مبحث رفتار اطلاعاتی از نظریه‌های مختلف علمی استفاده شده است. طبق یافته‌های پژوهش، در نهایت، 14 شاخص و 97 سنجة مؤثر برای اندازه‌گیری هوش اطلاعاتی در دو بُعد مدیریت و بازیابی اطلاعات شناسایی شد. همچنین در پایان، یک چارچوب پیشنهادی برای اندازه‌گیری هوش اطلاعاتی ارائه شده است. از یافته‌ها چنین نتیجه‌گیری شد که در جوامع اطلاعاتی، سیاست‌گذاران و مدیران سازمان یا سازمان‌های مسئول در ارتباط با افزایش سطح هوش اطلاعاتی جامعه بایستی در تدوین راهبردهای کلی خود، راهبردهای خاص هوش اطلاعاتی جامعه را در نظر بگیرند. یکی از این اهداف راهبردی می‌تواند افزایش سطح هوش اطلاعاتی افراد، سازمان‌ها و جامعه باشد. برای این کار باید شاخص‌های مؤثر برای اندازه‌گیری و راهکارهای افزایش سطح هوش اطلاعاتی جامعة مورد نظر مشخص شود. پیشنهاد می‌شود این امر در اولویت‌های جامعه اطلاعاتی قرار گرفته و ابزار اندازه گیری بومی هوش اطلاعاتی بر اساس یافته‌های این پژوهش تهیه شود.