واکاوی نقش تعدیلگری ویژگی‌های اکوسیستم کسب‌وکار هوشمند در رابطه بین تسهیم دانش و رشد کارآفرینی در صنعت گردشگری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت بازاریابی، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

2 استاد گروه مدیریت ‌بازرگانی، دانشکده علوم ‌اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

3 دانشیارگروه مدیریت‌ بازرگانی، دانشکده علوم ‌اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

4 استاد گروه مدیریت‌ بازرگانی، دانشکده علوم‌اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

doi
10.30481/lis.2024.424799.2116
چکیده

هدف: آموزش کارآفرینان در صنعت گردشگری که امروزه در بسیاری از کشورها منبع اصلی درآمد و اشتغال است می‌­تواند به توسعه پایدار کمک کند. همچنین، یکی از ویژگی­‌های عصر حاضر که عصر دانش‌محوری نامیده می­‌شود تغییرات سریع فناوری است. در همین راستا، هدف پژوهش حاضر نیز واکاوی نقش تعدیلگری ویژگی­‌های اکوسیستم کسب‌وکار هوشمند در رابطه بین تسهیم دانش و رشد کارآفرینی در صنعت گردشگری است.روش: این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از دیدگاه نحوه گردآوری داد‌ه‌ها، در حوزه پژوهش‌های توصیفی از نوع پیمایشی قرار دارد. جامعه آماری این پژوهش شامل متخصصان و خبرگان صنعتی و دانشگاهی در حوزه گردشگری هسنند. حجم نمونه پژوهش حاضر بر اساس قاعده سرانگشتی کلاین و با استفاده از روش نمونه‌­گیری تصادفی در دسترس 300 نفر برآورد گردید که برای جلوگیری از ریزش حجم نمونه تعداد 382 پرسشنامه توزیع شد. در این پژوهش برای گردآوری داده‌ها از دو روش کتابخانه‌ای و میدانی استفاده شده و متغیرهای مورد بررسی در مطالعه حاضر از طریق نظرخواهی با استفاده از «پرسشنامه الکترونیکی» مورد سنجش قرار گرفته‌اند. جهت سنجش کسب دانش و اهدای دانش هر کدام با 4 گویه از پژوهش کیم و لی (2014)؛ ویژگی‌­های اکوسیستم کسب‌وکار هوشمند 7 گویه از مطالعات فرناندز-پورتیلو و دیگران (2024) و نهایتاً رشد کارآفرینی نیز با 5 گویه از مطالعات دی­کلرک و دیگران (2015)، بر اساس طیف 5 گزینه‌ای لیکرت استفاده شده ­است. همچنین روایی صوری این پرسشنامه با نظر اساتید و صاحبنظران متخصص در این حوزه و روایی محتوای آن با شاخص روایی محتوای نسبی با تکیه بر نظرات 10 نفر از خبرگان آگاه به موضوع پژوهش و پایایی یا اعتبار آن نیز با کمک آزمون ضریب آلفای کرونباخ تأیید شده ­است. در این پژوهش برای بررسی و آزمون فرضیه‌­ها از نرم‌­افزار spss نسخه 22 و SmartPLS نسخه 3 استفاده شده­ است.یافته‌­ها: هر کدام از ابعاد تسهیم دانش؛ کسب دانش با ضریب مسیر 0/118 و آماره آزمون معنی‌داری 5/121 و اهدای دانش با ضریب مسیر 360/0 و آماره آزمون معنی‌داری  9/385 بر رشد کارآفرینی تأثیر  معنی‌دار دارد. ویژگی­‌های اکوسیستم کسب‌وکار هوشمند با ضریب مسیر 0/064 و آماره آزمون معنی‌داری 2/753 توانست بر رابطه بین کسب دانش و رشد کارآفرینی تأثیر گذار باشد. همچنین ویژگی­‌های اکوسیستم کسب‌وکار هوشمند با ضریب مسیر 0/057 و آماره آزمون معنی‌داری 2/560 توانست رابطه بین اهدای دانش و رشد کارآفرینی را تعدیل کند.نتیجه­‌گیری: بررسی نتایج این پژوهش نشان داد که تسهیم دانش انتشار گسترده اطلاعات حیاتی را تسهیل و ایجاد شیوه‌­های تجاری نوآورانه را نیز تقویت می­‌کند و به کارآفرینان اجازه می­‌دهد تا به منابع ارزشمند دسترسی داشته باشند، دانش فنی را جذب کنند و روابطی را در شبکه­‌های کارآفرینی صنعت گردشگری ایجاد کنند. همچنین، ویژگی‌­های اکوسیستم کسب‌وکار هوشمند محیطی را برای به اشتراک­‌گذاری و تسهیم دانش ایجاد می­‌کند تا به فعالیت‌­ها و رشد کارآفرینی تبدیل شود.