فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: هدف پژوهش حاضر تحلیل ساختار دانش حوزه مهدویت‌پژوهی در ایران است. روش پژوهش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی است. جهت تحلیل دانش مفهوم حوزه مهدویت­­‌پژوهی از ترکیب روش‌­های علم‌سنجی، خوشه­‌بندی اطلاعات و تحلیل شبکه استفاده شده است. یافته­‌ها: یافته‌­ها حاکی از آن است که در دو دهه اخیر پژوهش­‌های حوزه مهدویت رشد چشمگیری داشته است. همچنین نویسندگان زیادی از حوزه‌­های علمیه و دانشگاه‌­ها در تولید مقالات آن نقش داشته‌اند. نتایج مربوط به تحلیل هم‌‌واژگانی نشان داد، بیش از 1340 مفهوم یا کلیدواژه مطرح شده و مفاهیم "مهدی موعود، انتظار، ظهور ،آموزه‌های مهدویت، غیبت، مدعیان دروغین"، بیشترین فراوانی را در بین کلیه مفاهیم داشته‌­اند. همچنین زوج­های مفهومی"انتظار-مهدی موعود، انقلاب اسلامی-انتظار، مهدی موعود–آخرالزمان، آینده پژوهی-مهدویت پژوهی و دکترین مهدویت- ظهور" بیشترین هم‌رخدادی دارند. علاوه بر آن، مفاهیم "مدعیان دروغین، سلفی­گری، جهانی‌شدن، انکار مهدویت"، مضامین اجتماعی و فرهنگ مهدویت" به عنوان مفاهیم نوظهور شناسایی شدند. نتایج مربوط به خوشه­‌بندی نشان داد دانش این حوزه در ایران از 21 خوشه اصلی تشکیل می‌شود. تحلیل نقشه‌ها نشان داد مفاهیم این حوزه روابط مفهومی زیادی با هم دارند و درصد تمرکز شبکه در حد 5/0 است که شبکه‌ای گسسته نیست، اما پرتراکم هم نیست.  نتیجه‌­گیری: در این حوزه مفاهیم زیادی مطرح شده است. نتایج خوشه‌بندی حاکی از این است مفاهیم شکل‌گرفته در حوزه مهدویت‌پژوهی زمینه مناسبی برای پژوهش‌­های کیفی و نظری فراهم خواهد کرد. در مجموع، این پژوهش تصویر کلانی از مفاهیم، خوشه‌های مفهومی و روابط مفاهیم در مقالات تولید شده حوزه مهدویت را نشان داد.