جستجوی معنایی از نظر پدیدآورندگان ایرانی مقالات پژوهشی در زمینه کوویدـ19 نمایه‌شده در پایگاه پاب‌مد

نویسندگان

1 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری رشته علم اطلاعات و دانش‌شناسی، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.

3 دانشیار (بازنشسته) گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.

doi
10.30481/lis.2023.379865.2040
چکیده

هدف: جستجوی معنایی به جستجویی فراتر از جستجوی سنتی یعنی انطباق و تطبیق کلیدواژه‌­های درخواست جستجو با کلیدواژه‌­های اسناد و مدارک موجود در سیستم اطلاق می­‌شود و به دنبال درک معنی و روابط معنایی بین کلیدواژه­‌های موجود در درخواست جستجوی کاربران است که با توسعه و گسترش وب معنایی و هستان­‌شناسی­‌ها روی کار آمده است. این نوع جستجو به دلیل دارا بودن مزایا و کاربردهای زیاد بسیار مورد توجه کاربران و پژوهشگران است ولی در کنار مزایا و برتری­‌های زیادی که نسبت به جستجوی سنتی و کلیدواژه‌­ای دارد، اشکالات و پیچیدگی‌­هایی نیز دارد که برطرف­‌سازی این اشکالات منجر به بهبودبخشی و ارتقای جستجوی معنایی شده و کمک شایان توجهی به کاربران می‌­نماید. از این رو، بررسی و سنجش جستجوی معنایی توسط کاربران، هدف اصلی پژوهش حاضر است.روش­ پژوهش: پژوهش حاضر از نوع کاربردی، رویکرد آن کمّی و روش آن پیمایشی بوده است. ابزار گردآوری داده­‌ها پرسشنامه محقق‌ساخته بوده و جامعه آماری آن 189 پژوهشگر ایرانی بود که حداقل یک مقاله پژوهشی نمایه شده در پاب‌مد در زمینه بیماری کوویدـ19 منتشر کرده بودند.یافته‌­های پژوهش: از دیدگاه پژوهشگران ایرانی در پایگاه پاب‌مد، میزان جامعیت و مانعیت در حد متوسط (3)، میزان شکاف معنایی نسبتاً زیاد (3<)، میزان صحت و دقت در بازیابی نتایج در حد متوسط (3)، میزان ارتباط مفهومی در حد متوسط (3)، میزان بازیابی مفاهیم معنی‌دار چندکلمه‌ای، در حد متوسط (3)، میزان بهبودبخشی و ارتقای عملکرد کلی در جستجوی معنایی نسبتاً زیاد (3<) بوده است.نتیجه­­‌گیری­: نتایج پژوهش به طور کلی نشان داد که جستجوی معنایی، جستجویی پویا و چالش‌­برانگیز است که با وجود نقاط قوت و فواید و مزایای گوناگون برای کاربران در امر پژوهش، هنوز ضعف‌­ها و اشکالاتی نیز دارد که می­‌بایست هرچه بیشتر توسط کارشناسان پشتیبان جستجوی معنایی مانند طراحان هستان­‌شناسی برای سیستم جستجوی معنایی، مورد بررسی و تجدیدنظر قرار گیرد، برطرف­‌سازی این ضعف­‌ها و اشکالات، موجب می­‌شود که جستجوی معنایی بتواند به شکل بهینه­‌تری پاسخگوی پژوهشگران در امر پژوهش باشد و در نتیجه پژوهشگران و کاربران به نتایج غنی‌­تری جهت تدوین آثار پژوهشی خود دست یابند.