فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در دنیای تغییراتِ مستمر، تحول دیجیتال به موضوعی ضروری و به عامل کلیدیِ بقای سازمان‌ها تبدیل شده است. این موضوع نه‌تنها تغییری فناورانه، بلکه تغییراتی بنیادین در تمامی ابعاد و به بیان ساده تحول کسب‌وکار است. بانک‌ها مانند سایر سازمان‌ها در عصر دیجیتال با ویژگی‌های متفاوتی مانند ظهور فناوری‌های تحول‌آفرین و مدل‌های کسب‌وکار جدید، حضور در اکوسیستم‌ها و افزایش اهمیت بالای تجربه مشتری روبه‌رو هستند. جهت بازنگری معماری سازمانی با رویکرد تحول دیجیتال لازم است ویژگی‌های متمایزکنندة بانک دیجیتال با بانک‌های سنتی به‌خوبی شناسایی شوند؛ چرا که این ویژگی‌ها بر انتخاب رویکرد چارچوب معماری سازمانی و همچنین مکتب فکری معماری سازمانی تأثیرگذار هستند. در این پژوهش ابتدا با روش مرور نظام‌مند مبانی نظری 284 مقاله با کلمات کلیدی مرتبط با بانکداری دیجیتال مورد بررسی قرار گرفت تا ویژگی‌های متمایزکنندة این بانک با بانک‌های سنتی به‌دست آید. جهت شناسایی شاخص‌ها و دسته‌بندی آن‌ها با استفاده از مرور نظام‌مند، افزون‌ بر پژوهشگر (کدگذار 1)، توسط یک فرد متخصص مرور سیستماتیک (کدگذار 2) نیز انجام شد. با توجه به مقدار ضریب کاپای 804/0، شش ویژگی کلان متمایزکنندة بانک دیجیتال عبارت‌اند از: مشتری‌محور، سرویس‌محور، مبتنی ‌بر اکوسیستم، انطباق با فناوری‌های دیجیتال، استراتژی تحول دیجیتال، و پلتفرم‌محور که در قالب 18 ویژگی خُرد کدگذاری شده‌اند. برای یافتن مکتب فکری معماری سازمانی و چارچوب معماری سازمانی متناسب با بانک دیجیتال، پرسشنامه‌ای با جامعة آماری 27 نفر از خبرگان حوزه معماری سازمانی و تحول دیجیتال طراحی شد. نتایج حاصل از پرسشنامه با روش تصمیم‌گیری چندشاخصه «سوارا-واسپاس» مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان می‌دهد که برای پیاده‌سازی معماری بانک دیجیتال با توجه به ویژگی‌های کلان و خُرد متمایزکنندة این بانک، لازم است مکتب اکولوژیکال و رویکرد چارچوب سرویس‌محور انتخاب شوند.