فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف از انجام این پژوهش، بررسی نحوة تعامل کاربران (دانشجویان دکتری دانشگاه خوارزمی) با پایگاه «گنج» است تا عملکرد این پایگاه را با توجه به مدل لانه‌زنبوری تجربة کاربری مورد ارزیابی قرار دهد. این پژوهش از نوع کاربردی و به‌ روش پیمایشی انجام شده است. جامعة مورد مطالعه در این پژوهش 210 نفر از دانشجویان دکتری دانشکدة روانشناسی و علوم تربیتی «دانشگاه خوارزمی» بودند که با استفاده از روش نمونه‌گیری طبقه‌ای تصادفی، 132 نفر به‌‌عنوان نمونة پژوهش انتخاب شدند. ابزار پژوهش، پرسشنامه‌ای بود که طراحی آن با استفاده از 7 مؤلفة مدل لانه‌زنبوری «مورویل» یعنی سودمندی، دسترس‌پذیری، کاربردپذیری، جست‌وجوپذیری، اعتبار، مطلوبیت، و ارزشمندی پایگاه اطلاعات علمی ایران (گنج) انجام گرفت. تجزیه‌وتحلیل داده‌‌های پژوهش با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی و نرم‌افزار «اس‌پی‌اس‌اس» و همچنین نرم‌افزار «ایموس» برای تأیید مدل پژوهش با استفاده از روش تحلیل مسیر انجام گرفت. یافته‌های پژوهش نشان داد که میان دسترس‌پذیری و کاربردپذیری، سودمندی و دسترس‌پذیری، مطلوبیت و اعتبار پایگاه «گنج» تأثیر مثبت زیادی وجود دارد؛ یعنی با افزایش میزان متغیر دسترس‌پذیری، میزان متغیر کاربردپذیری و با افزایش میزان متغیر سودمندی، میزان متغیر دسترس‌پذیری و بالعکس افزایش پیدا می‌کند. در نتیجه، در صورت عدم دسترسی به ‌پایگاه «گنج» از کاربردپذیری و سودمندی این پایگاه که هدف آن نشر اطلاعات برای پژوهشگران است و همچنین سودمندی خدمات ارائه‌شده برای محققان توسط این پایگاه کاسته می‌شود. با افزایش میزان متغیر مطلوبیت، میزان متغیر اعتبار و بالعکس افزایش پیدا می‌کند. در نتیجه، در صورت نارضایتی دانشجویان از ویژگی‌های مطلوبیت (طراحی ظاهری، طراحی قابلیت‌های اجزای جست‌وجو و ...)، اعتمادشان نسبت به‌ پایگاه اطلاعاتی از دست خواهد رفت و اعتبار پایگاه «گنج» در ارائة خدمات بهتر کاسته می‌شود. از یافته‌های این پژوهش این‌گونه می‌توان نتیجه گرفت که متغیر «ارزشمندی» به‌‌عنوان یک متغیر قوی و نیرومند بر روی سایر متغیرهای پژوهش، هم تأثیر مثبت مستقیم و هم تأثیر غیرمستقیم مثبت می‌گذارد. این یافته نشان می‌دهد که اگر یک پایگاه اطلاعاتی همانند «گنج» برای کاربران ایجاد ارزش نکند، سایر مؤلفه‌های مرتبط با تجربة کاربری نیز وضعیت مناسبی نخواهند داشت و عکس آن نیز صادق است. در این میان، متغیر دسترس‌پذیری نیز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است که سایر متغیرهای پایگاه اطلاعاتی «گنج» را تحت تأثیر قرار می‌دهد. در نتیجۀ عدم دسترسی به پایگاه اطلاعاتی «گنج» از کاربردپذیری آن کاسته می‌شود. اگر قابلیت‌های استفاده از پایگاه اطلاعاتی «گنج» دچار مشکل گردد، از اعتبار و سودمندی آن نیز کاسته می‌شود و بنابراین، کاربران اعتماد خود را نسبت به آن از دست می‌دهند و کار با این پایگاه برای کاربرانش رضایت‌بخش و سودمند نخواهد بود.