تخمین تعداد موضوعات در مدلسازی موضوعی روی مقالات علمی فارسی

نویسندگان

1 مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری

doi
10.22034/jipm.2023.701394
چکیده

  این مقاله روشی را برای یافتن تعداد موضوعات در مقالات علمی فارسی ارائه می‌دهد که یکی از چالش‌های اصلی در مدل‌سازی موضوعی است و در واقع، فرایند تشخیص خودکار موضوعات در یک متن با هدف کشف الگوهای پنهان است. پژوهش حاضر از نوع کاربردی است که با مقایسه دو روش، یکی مبتنی ‌بر «گریدی» و دیگری مبتنی ‌بر نظریه بازبهنجاری پارامتر تعداد موضوعات را برای مقالات نشریات فارسی تخمین می‌زند. روش «گریدی» با تعریف یک معیار برای ارزیابی مدل موضوعی و به‌دست آوردن این معیار با توجه به مقادیر مختلف تعداد موضوعات می‌تواند تعداد موضوعات بهینه را تخمین بزند. الگوریتم دیگر مبتنی ‌بر نظریه بازبهنجاری است که در واقع، یک فرمولاسیون ریاضی برای ساخت یک رویّه برای تغییر مقیاس سیستم تحت بررسی است به‌صورتی که رفتار سیستم حفظ شود و تغییری در روند آن ایجاد نشود. با استفاده از این نظریه و استفاده از اطلاعات مرحله قبل می‌توان تعداد موضوعات را با سرعت تخمین زد. همچنین، مدت زمان اجرای هر دو الگوریتم روی مقالات نشریات مختلف فارسی، ارائه و با یکدیگر مقایسه شده است. یافته‌ها نشان‌دهنده کارایی روش مبتنی ‌بر نظریه بازبهنجاری در تخمین تعداد موضوعات موجود در مقالات نشریات فارسی است. نتایج نشان می‌دهد که روش مبتنی ‌بر نظریه بازبهنجاری نسبت به روش «گریدی» با سرعت بالاتری می‌تواند تعداد موضوعات را تخمین بزند. از این روش می‌توان پارامتر تعداد موضوعات در مقالات نشریات فارسی را تخمین زد که در نهایت، به مدل‌سازی موضوعی نشریات فارسی با توجه به مقالات چاپ‌شده در آن منجر می‌شود.