فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

قانون‌گذار ایران با تصویب قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 پاره‌ای از مجازات‌های جامعه‌محور را وارد ادبیات قانونی کشور کرد که اثربخش بودن آن‌ها نیازمند فراهم آمدن بسترهای متنوع در سطوح مختلف تقنینی، قضایی و اجرایی است. مقاله‌ی حاضر تلاش کرده است با ملاک قرار دادن دادنامه‌های مجازات‌های جایگزین حبس (تأکید بر مجازات خدمات عمومی رایگان) به‌عنوان واحد تحلیل، ضمانت‌اجراهای نوین کیفری را در بستر آرای قضایی بررسی کند. در این زمینه از آرای صادره در سال‌های 97-1396 در سراسر کشور، 450 رأی مرتبط استخراج شده و از این بین، 210 رأی به‌عنوان حجم نمونه به‌صورت تصادفی گزینش شد. سپس این آرا براساس شاخص‌های ماهوی و شکلی مورد تحلیل قرار گرفت. داده‌های این تحلیل حاکی از این بوده است که اغلب نمونه‌های مورد بررسی دست‌کم در یکی از شاخص‌های تعیین‌شده دچار نقصان بوده‌اند. به‌عنوان برآیند تحلیل صورت گرفته می‌توان مدعی شد که این مشکلات تابعی از فراهم نبودن بسترهای موردنیاز ازجمله نبود آشنایی کافی و فرهنگ‌سازی متناسب، تورم پرونده‌ها و نداشتن فرصت کافی به‌منظور رسیدگی است. درنتیجه بدون فراهم شدن بسترهای لازم، وجود نقصان در شاخص‌های مورد بررسی دور از انتظار نخواهد بود.