فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: با توجه به اهمیت مسائل اخلاقی در فضای مجازی، پژوهش حاضر به بررسی تولیدات علمی در حوزه اخلاق دیجیتال و مفاهیم مرتبط، بر پایه شاخص‌­های علم­‌سنجی در پایگاه اسکوپوس پرداخته است.روش‌ پژوهش: پژوهش از نوع کاربردی است و از رویکرد علم­‌سنجی برای تحلیل یافته‌­ها بهره برده است. جامعه مورد مطالعه را 755 مقاله پژوهشی و مروری نمایه شده در پایگاه اسکوپوس با موضوع اخلاق دیجیتال تشکیل می‌­دهد. در مرحله اول، به منظور ساخت مجموعه داده‌ از انتشارات علمی در حوزه اخلاق دیجیتال، مقالات پژوهشی و مروری نمایه شده از پایگاه اسکوپوس استخراج و در ادامه تحلیل یافته‌­ها به روش توصیفی انجام و نقشه علمی با کمک نرم‌­افزار VOSviewer ترسیم شد.یافته‌ها: یافته‌­های پژوهش نشان داد اولین مقاله در این حوزه به سال1981 برمی­‌گردد و تا پایان سال 2023 تعداد 755 مقاله در حوزه اخلاق دیجیتال و مفاهیم مرتبط در پایگاه اسکوپوس نمایه شده است. این مقالات در 160 عنوان نشریه منتشر شده و فعال‌­ترین نویسنده در این حوزه لوسیانو فلوریدی با 29 مقاله است. همچنین، پر استناد­ترین مقاله نیز به همین فرد در سال 2018 اختصاص دارد. کشور آمریکا و دانشگاه آکسفورد فعال­ترین کشور و سازمان در انتشار مقالات حوزه اخلاق دیجیتال هستند. در این میان تنها 16 مقاله به نویسندگان ایرانی تعلق دارد. نقشه علمی به دست آمده حاکی از آن است که مقالات این حوزه در پایگاه اسکوپوس مشتمل بر 10 خوشه و 635 پیوند است که شامل اخلاق اطلاعات، اخلاق دیجیتال و حریم خصوصی، اخلاق، هوش مصنوعی و اخلاق فناوری، اخلاق کامپیوتری، اخلاق سایبری، الگوریتم‌­ها در سیستم‌­های اطلاعاتی، فناوری اطلاعات و اخلاق کاربردی هستند.نتیجه‌گیری: آنچه که امروزه بیش از پیش در فضای مجازی مورد توجه قرار گرفته موضوع اخلاق است. تحلیل یافته­‌ها نشان داد که تأکید در پژوهش‌های علمی حوزه اخلاق دیجیتال همچون سرقت ادبی، اخلاق پژوهش، حمله سایبری، حقوق دارایی فکری به سمت اخلاق در مسائل حوزه فناوری و کامپیوتری مثل فناوری دیجیتال، اخلاق مجازی، حاکمیت داده‌­ها، فناوری­‌های نوظهور، هوش مصنوعی، اخلاق فناوری، حفاظت داده‌­ها و یادگیری ماشینی در حال تغییر است.