پیش‌بینی تأثیر مدیریت دانش بر ارزش‌آفرینی سازمانی با تأکید بر نقش میانجی خلاقیت سازمانی (مورد مطالعه: استان قم)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

3 کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.

doi
10.30481/lis.2024.434068.2131
چکیده

هدف: توجه به مفهوم مدیریت دانش به عنوان یکی از عوامل اساسی توسعه سازمانی افزایش یافته است. مدیریت دانش، نه تنها به بهره‌مندی از دانش‌ها و تجربیات افراد در سازمان کمک می‌کند، بلکه در توسعه فرآیندهای نوآورانه، ارتقاء عملکرد سازمانی و بهبود ارتباطات داخلی و خارجی نقش بسیار مهمی ایفا می‌کند. در همین سیاق، ارتباط بین مدیریت دانش و ارزش‌آفرینی سازمانی به‌ عنوان یک مسئله، مورد توجه قرار گرفته است. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر مدیریت دانش بر ارزش‌آفرینی سازمانی و نقش میانجی خلاقیت سازمانی در این رابطه انجام شده است.  روش: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر گردآوری اطلاعات، پژوهشی کتابخانه‌­ای-اسنادی با تکنیک­‌های میدانی و از نظر نوع توصیفی- پیمایشی است که به روش همبستگی و با رویکردی کمی انجام شده است. ابزار گردآوری اطلاعات در این پژوهش سه پرسشنامه (دو محقق‌ساخته و یک از پیش‌ساخته) استفاده گردید. برای سنجش روایی پرسشنامه‌­های ارزش‌آفرینی سازمان و پرسشنامه خلاقیت سازمانی این پژوهش، از روایی محتوایی بهره برده شد که توسط خبرگان مدیریت دانش تأیید گردید. برای روایی پرسشنامه مدیریت دانش روش تحلیل عاملی تأییدی و روایی همگرا مناسب گزارش شده است. برای سنجش پایایی نیز از آلفای کرونباخ استفاده شد که برای پرسشنامه ارزش‌­افرینی0/91، برای پرسشنامه خلاقیت سازمانی 0/076 و برای پرسشنامه مدیریت دانش 0/91 گزار شد. این پژوهش با کمک روش مدل‌سازی معادلات ساختاری و با استفاده از آزمون­های پیرسون، رگرسیون خطی و تحلیل مسیر انجام شده است. 40 نفر از کارکنان کتابخانه‌­های عمومی استان قم به صورت نمونه‌­گیری گلوله برفی انتخاب شدند و جامعه آماری این پژوهش را تشکیل دادند. نرم‌­افزار لیزرل جهت تحلیل داده‌­ها مورد استفاده قرار گرفت.یافته‌­ها: یافته­‌ها نشان می­‌دهد که ابعاد مدیریت دانش، به عنوان عوامل مهم، به‌ طور مثبت و معنی‌دار با ارزش‌آفرینی سازمانی مرتبط هستند. در واقع، 87 درصد از تغییرات متغیر ارزش‌آفرینی سازمانی به وسیله ابعاد مدیریت دانش پیش‌بینی می‌شود؛ همچنین ارتباط بین مدیریت دانش و خلاقیت سازمانی مورد بررسی قرار گرفت که این دو متغیر دارای یک رابطه مثبت و معنی‌دار هستند. ارتباط بین خلاقیت سازمانی و ارزش‌آفرینی سازمانی نیز توسط آزمون همبستگی پیرسون تأیید شد. نقش واسطه‌ای خلاقیت سازمانی در تأثیر مدیریت دانش بر ارزش‌آفرینی سازمان، توسط تحلیل مسیر تأیید شد.  نتیجه­‌گیری: مدیریت دانش نقش محوری در ایجاد ارزش و پیش‌بینی عملکرد سازمانی دارد و خلاقیت سازمانی به عنوان یک متغیر میانجی، این رابطه را تقویت می‌کند. وجود همبستگی قوی بین مدیریت دانش و خلاقیت سازمانی و همچنین نتایج مثبت خلاقیت بر ارزش‌آفرینی، تأکید می‌کند که سرمایه‌گذاری در پرورش محیط‌های خلاق و مدیریت دانش مؤثر، می‌تواند به نوآوری و مزیت رقابتی پایدار منجر شود. این پژوهش به سازمان‌ها کمک می‌کند تا با فهم دقیق‌تری از این ارتباطات، مدیریت و استراتژی‌های خود را شکل دهند و به عنوان نتیجه، به ارزش‌آفرینی سازمانی دست یابند.