معیارهایی برای تعیین و ارزیابی اصطلاحهای موضوعی مقالههای علمی از منظر کاربردگرایی
نویسندگان
1 دانشگاه فردوسی مشهد؛ مشهد، ایران
2 دانشگاه فردوسی مشهد؛ مشهد؛ ایران
3 دانشگاه فردوسی مشهد؛ مشهد؛ ایران
doi
10.22034/jipm.2023.698593چکیده
هدف این پژوهش شناسایی معیارهایی برای تعیین و ارزیابی اصطلاحهای موضوعی مقالههای علمی از منظر کاربردگرایی است. اینطور به نظر میرسد که از منظر کاربردگرایی، درستی اصطلاحهای موضوعی مقالههای علمی در گرو برخورداری آنها از کارکردهای بازنمایی و سودمندی بهطور همزمان است. یکی از معیارهایی که میتوان بهوسیله آن کارکردهای اصطلاحهای موضوعی اختصاصیافته به مقالههای علمی را ارزیابی کرد، زبان کاربران است. بهمنظور ارزیابی کارکردهای اصطلاحهای موضوعی مقالههای علمی با استفاده از زبان کاربران لازم است نقاط مشترک زبان کاربران و مقالههای مربوط به نیاز اطلاعاتی آنها را شناسایی کنیم. این پژوهش با روش تحلیل تجزیهای انجام شده است. نقاط مشترک زبان کاربران و مقالههای مربوط به نیاز اطلاعاتی آنها بر اساس نقشهایی که کاربر حین جستوجو و استفاده از اطلاعات ایفا میکند (جستوجوگر، استنادکننده، و برچسبگذار)، شناسایی شدند. این نقاط مشترک عبارتاند از: الف) همۀ عبارتهای جستوجویی که مقالهای معین میتواند برای آنها پاسخی فراهم کند، ب) اصطلاحهای مشترک میان مقالههای استنادکننده و استنادشده که در منابع معناشناختی مقالههای استنادکننده حضور دارند، پ) اصطلاحهای موجود در بافتهای استناد موجود در مقالههای استنادکننده و متعلق به مقالههای استنادشده که در منابع معناشناختی مقالههای استنادشده حضور دارند، و ت) برچسبهایی که کاربران در وبگاههای نشانهگذاری اجتماعی به مقاله علمی اختصاص میدهند. این پژوهش به این نتیجه دست یافت که اگرچه هر یک از رد پاهای زبانشناختی کاربر (در مقام جستوجوگر، استنادکننده، و برچسبگذار) در مسیر دستیابی به مقالههای مربوط به نیاز اطلاعاتی این قابلیت را دارد که به منزله نقاط دسترسی موضوعی برای آن مقالهها در نظر گرفته شوند، اما از منظر استفاده از اطلاعات در مقام تولید اطلاعات با چالشهایی روبهرو هستند.
